Phương pháp làm khô dược liệu đảm bảo chất lượng cao

Dược liệu là thành phầm không thể thiếu trong mỗi thang thuốc bắc, thuốc nam trong đông y. Đây là những nguyên liệu có chứa nhiều dược tính tốt để chữa bệnh. Chính vì vậy, các sản phẩm dược liệu có giá trị cao. Tuy nhiên, cần áp dụng đúng phương pháp làm khô dược liệu để có thể sản xuất được những thành phẩm chất lượng, mang lại kinh tế.

Các phương pháp làm khô dược liệu hiện nay

Phương pháp sấy dược liệu thủ công

Đây là phương pháp sấy thủ công, thường được các hộ kinh doanh nhỏ lẻ hoặc hộ gia đình lựa chọn bằng cách phơi nắng hay sấy qua lửa để làm khô dược liệu. Với phương pháp náy, ta nên lựa chọn nơi phơi sấy sạch sẽ, không bị ẩm mốc, thoáng mát. Dược liệu được phơi trực tiếp dưới ánh sáng mặt trời nên cần phải rải đều và thường xuyên đảo để dược liệu được khô đều, nhanh hơn. Tuy nhiên, cách này có nhiều hạn chế về an toàn thực phẩm cung như dưỡng chất có trong dược liệu.

Phương pháp làm khô dược liệu thủ công
Phương pháp làm khô dược liệu thủ công

Phương pháp sấy nóng

Đây là phương pháp thổi trực tiếp khí nóng ở điều kiện áp suất khí quyển vào vật liệu cần sấy. Nhiệt từ gió tách ẩm ra khỏi vật sấy, gió mang ẩm thoát ra bên ngoài. Phương pháp này có nguyên lý như quá trình phơi nắng nhưng có hiệu suất sấy cao hơn do lưu lượng gió và nhiệt đều hơn, sản phẩm sấy khô nhanh hơn.

Sấy tuần hoàn khí nóng được sử dụng rộng rãi trong việc sản xuất thuốc, chủ yếu để sấy khô các loại dược liệu cứng, vẫn còn nguyên dạng chưa được cắt lát hay dạng bôt thường được gọi là đông dược. Ngoài ra, phương pháp sấy này còn được dùng để sấy khô những loại dược phẩm khác như thuốc bôt, hạt, viên sủi, chai đóng gói,…hay thực phẩm, một số linh kiện điện tử.

Dược liệu hay thảo dược nếu bảo quản trong điều kiện khí hậu ẩm ướt sẽ rất dễ bị nấm mốc, làm giảm dược tính, mất tác dụng chữa bệnh và có thể bị biến đổi chất khi tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thời gian nhiều tiếng đồng hồ. 

Chính vì vậy, các phương pháp truyền thống, như: phơi khô, sấy than củi… sẽ không mang lại hiệu quả cao. Còn đối với các phương pháp sấy nóng có thể sấy tương đối nhưng chất lượng chưa hoàn toàn tốt bởi nếu sấy ở nhiệt độ thấp sẽ làm chậm quá trình khô của sản phẩm.

Phương pháp làm khô dược liệu bằng máy sấy lạnh

Phương pháp sấy khô dược liệu phù hợp nhất là dùng phương pháp sấy lạnh. Đặc biệt một số loại dược liệu quý như: đông trùng hạ thảo, nấm linh chi,… nên sử dụng phương pháp sấy lạnh. Với phương pháp này, dược liệu sẽ được sấy ở nhiệt độ thấp. Trong quá trình sấy, hơi nước thoát ra từ dược liệu sẽ được ngưng tụ thành nước trong buồng lạnh của máy sấy. Sau đó không khí khô được sấy đến nhiệt độ cần thiết và lại đi qua buồng sấy. Quá trình này diễn ra liên tục trong buồng sấy  nên dược liệu sẽ khô một cách tự nhiên, đảm bảo mọi hoạt chất trong dược liệu.

Phương pháp làm khô dược liệu thủ công bằng máy sấy lạnh
Phương pháp làm khô dược liệu thủ công bằng máy sấy lạnh

Phương pháp làm khô dược liệu bằng máy sấy lạnh có ưu điểm:

  • Tốc độ sấy nhanh hơn do không khí sấy đưa vào buồng sấy là rất khô;
  • Chất lượng vật sấy tốt hơn do được sấy ở nhiệt độ thấp hơn thông thường, không khí sấy khô nên vật sấy không bị hầm, hấp, giữ được màu sắc đẹp hơn so với sấy nhiệt;
  • Tiết kiệm năng lượng (phương pháp sấy nhiệt mất 1kW điện mới tách được 1,2kg nước, còn phương pháp sấy lạnh 1kW điện có thể tách được 3kg nước).

Phương pháp sấy khô dược liệu tiên tiến này ngày càng được sử dụng rộng rãi, bởi nó mang lại rất nhiều lợi ích tốt cho sản phẩm chữa bệnh đồng thời cũng tiết kiệm chi phí hoạt động cho người sử dụng, giảm ô nhiễm môi trường do lượng nhiệt thoát ra ngoài rất ít, máy hoạt động trong chu trình khép kín.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *