Cách trồng nấm rơm quy mô lớn cho sản lượng cao
Cách trồng nấm rơm đúng cách sẽ giúp bà con thu được thành phẩm chất lượng, năng suất cao cũng như giảm thiểu tối đa sâu bệnh gây hại.
Do đó, người nông dân cần nắm vững các thông tin về điều kiện tự nhiên cũng như kỹ thuật chăm sóc nấm rơm nếu muốn một vụ mùa bội thu.
Điều kiện tự nhiên thích hợp trồng nấm rơm
Để nấm rơm đạt chất lượng và sinh trưởng tốt, bà con nên chú ý những điều sau:
| Điều kiện tự nhiên | Yêu cầu |
| Môi trường | Nấm rơm sinh trưởng tốt trong điều kiện môi trường ấm nóng. Do vậy, 28 – 30 độ C sẽ là khoảng nhiệt độ tốt nhất cho sự phát triển ổn định của cây. |
| Ánh sáng | Trong thời kỳ hình thành nấm rơm được chia làm 4 giai đoạn gồm:
|
| Nước | Trong thời kỳ phát triển sợi nấm cần 60 – 70 % hàm lượng nước. Đến khi hình thành thể quả sẽ cần khoảng 85 – 95 % độ ẩm, do đó nên chú ý tưới nước thường xuyên. |
| Độ pH | Nấm rơm phát triển và nảy mầm tốt khi độ pH = 7,5. Nếu pH = 8 nấm sẽ không nảy mầm, nên dùng giấy quỳ tím để đo. |
Đáp ứng các điều kiện trên là chưa đủ, trồng nấm rơm cũng đòi hỏi bà con áp dụng kỹ thuật chăm sóc phù hợp.
Kỹ thuật trồng cây nấm rơm
Áp dụng đúng những cách trồng nấm rơm dưới đây giúp nấm sinh trưởng tốt và nâng cao sản lượng cho người nông dân.
Chọn giống
Việc chọn giống nấm đóng vai trò quan trọng khi quyết định tới sự thành, bại cho vụ mùa. Bà con hãy lưu ý lựa chọn giống nấm có các đặc điểm sau:
- Giống nấm đúng độ tuổi, không quá già hay quá non. Phần hệ sợi nấm mọc lan kín đến đáy túi.
- Túi giống xuất hiện các bào tử lấm tấm trên bề mặt, có màu trắng hồng hoặc chuyển sang màu hồng thịt.
- Không dùng túi giống nhiễm nấm mốc có đốm màu xanh, đen, cam, vàng.
- Có mùi thơm tự nhiên dễ chịu, không có mùi chua. Không chọn túi giống dưới đáy bị ướt, nhão, mùi hôi.
- Chọn giống phù hợp với điều kiện khí hậu và thời tiết tại địa phương.
Quy trình trồng nấm rơm
Người nông dân tiến hành trồng nấm rơm theo các bước sau:
- Bước 1:Chuẩn bị nguyên liệu
+) Ủ rơm nhằm mục đích làm rơm chín, phân hủy một số chất độc trước khi ta tiến hành canh tác.
+) Bà con chuẩn bị mô ủ có kích thước chiều ngang 2 m, cao 1,5 m, chiều dài tùy thuộc vào lượng rơm. Tiến hành chất thành từng lớp cao 10 – 20 cm và tưới một ít nước. Sau khoảng 7 ngày, đảo rơm ủ cho chín đều. Có thể rải thêm vôi bột để rơm mau chín.
+) Ủ nguyên liệu: Ủ rơm rạ trong vòng 3-5 ngày để tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển.
- Bước 2: Tiến hành trồng nấm rơm
Khi ủ xong rơm, bà con dỡ bỏ lớp rơm ngoài mặt đống ủ rồi lấy rơm bên trong mang đi xếp mô trồng nấm. Mặt mô có chiều ngang từ 0,3 – 0,4 m, cao từ 0,35 – 0,4 m.
Tiếp đến, trải một lớp rơm rạ vào khuôn dày 10 – 12 cm. Cấy 1 lớp giống νiền xung quanh сách mép khuôn 4 – 5 cm cho đến khi đủ 3 lớp. Chú ý lớp trên cùng trải rộng đều trên bề mặt (lớp thứ 4).
Lượng giống cấy chо 1,2 m mô khoảng 200 – 250 g. Mỗi lớp giống cấy xong nên dùng tay ấn chặt, nhất là xung quanh thành mô. Trung bình một tấn rơm rạ khô trồng được 90 – 100 m mô nấm.
Bón phân
Đối với nấm rơm, không cần dùng phân bón như các loại cây trồng khác. Vì rơm rạ phân hủy, tạo ra các chất dinh dưỡng tương tự như phân hữu cơ cho cây phát triển. Bà con chỉ cần theo dõi nhiệt độ và ẩm độ trong quá trình sản xuất nấm.
Tưới nước
Khi kiểm tra mô, rút một nắm khoảng 15 – 20 cọng rơm ở giữa luống và bóp chặt trong lòng bàn tay để kiểm tra lượng nước. Nếu thấy nước hơi rỉ qua kẽ tay là vừa, còn không thấy là khô và phải tưới nước ngay cho mô nấm. Tránh dùng vòi xịt mạnh sẽ làm hỏng những sợi tơ và nấm nhỏ.
Ngược lại, khi chảy qua kẽ tay thành giọt là thừa nước, phải dừng tưới và dỡ áo mô cho bốc hơi bớt lượng nước.
Phòng, trừ sâu bệnh
Để trồng nấm rơm đạt năng suất và hiệu quả cao, phòng trừ sâu, bệnh hại là việc làm cần thiết. Dưới đây là một số loại sâu, bệnh thường gặp trên nấm rơm:
| Loại sâu, bệnh hại | Dấu hiệu bệnh | Cách phòng trừ |
| Nấm mốc trắng | Mặt luống có màng sợi màu trắng. Sau 7 – 10 ngày, chuyển thành màu vàng bột. | Ngừng tưới ẩm và bỏ nilon đậy để thông thoáng. Chú ý quá trình đảo ủ rơm và khi vào luống điều chỉnh độ ẩm phù hợp. |
| Bệnh nấm hoa cúc | Nấm hoa cúc có phần mũ bằng đồng xu, thường mọc ở chân mô nấm rơm. | Không có thuốc trừ, phòng nhiễm bằng cách vệ sinh nhà trồng nấm và rắc vôi bột hoặc tưới nước vôi sau mỗi đợt trồng. |
| Rệp | Rệp có ích thước nhỏ, màu trắng nhạt và sinh sản nhanh theo kiểu bọc ấu trùng. Chúng phá huỷ sợi nấm và đẻ trứng tại miệng vết cắn. | Trồng nấm rơm xa các chuồng trại chăn nuôi (trâu bò, gà, lợn). Vệ sinh bằng hóa chất phòng ươm và rắc vôi bột toàn bộ nền. |
| Ruồi nấm | Khi còn là ấu trùng, ruồi sẽ ăn sợi nấm. Con trưởng thành chích hút vào phần mũ làm nấm có vết đen, ăn sâu gây thối. | Vệ sinh nhà vườn, dùng hương xua ruồi, muỗi hoặc phun permethrin (loại thuốc thảo mộc diệt côn trùng) khi số lượng nhiều. |
Xem thêm:
- Hướng dẫn cách trồng nấm bào ngư cho sản lượng cao
- Hướng dẫn cách trồng nấm mối thương nghiệp chuẩn kỹ thuật
Cách thu hoạch và bảo quản nấm rơm
Nấm rơm sinh trưởng và phát triển nhanh nếu được chăm sóc trong môi trường phù hợp và đúng kỹ thuật. Do đó, kể từ sau khi ủ 10 – 14 ngày là bà con đã có thể thu hoạch. Những cây nấm đạt chuẩn sẽ có phần đầu còn búp và hơi nhọn.
Để thu hoạch nấm, bạn chỉ cần xoay nhẹ cây và tách chúng ra khỏi mô. Lưu ý là không để sót lại chân nấm vì phần này sẽ thối rữa làm ảnh hưởng đến các nụ nấm kế bên cũng như sinh bệnh.
Sau khi thu hái xong, đắp mô lại cẩn thận. Thời điểm thu hái nấm rơm tốt nhất là vào sáng sớm trước 6 giờ và đầu giờ chiều (mỗi ngày 2 lần).
Hiện nay, bảo quản nấm rơm sau thu hoạch bằng phương pháp sấy lạnh ngày càng được ứng dụng nhiều. Điển hình như công nghệ sấy lạnh bằng máy SASAKI được người dùng đánh giá cao.
Với ưu điểm sử dụng không khí nóng để rút nước, không sấy khô hẳn mà giữ độ ẩm nhất định từ 12 – 14 % giúp nấm khi chế biến món ăn vẫn có vị ngọt tự nhiên và mùi thơm hấp dẫn.
Ngoài ra, nấm sau khi sấy tăng độ liên kết bề mặt, giúp kéo dài thời gian bảo quản.
Hy vọng những thông tin về cách trồng nấm rơm ở trên sẽ hữu ích đối với bà con. Áp dụng đúng kỹ thuật và bảo quản sau thu hoạch là bước làm quan trọng quyết định thành hay bại khi trồng nấm.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
