Tổng hợp đầy đủ công dụng của tỏi với sức khỏe
Công dụng của tỏi không chỉ dừng lại là loại gia vị thiết yếu trong bếp mà còn là nguyên liệu hữu ích trong phòng, chữa nhiều bệnh. Nhưng bạn đã biết giá trị dinh dưỡng và cách ăn tỏi đúng cách hay chưa? Các thông tin dưới đây sẽ giúp bạn có thêm những kiến thức bổ ích để bảo vệ sức khỏe chính mình.
Giá trị dinh dưỡng của tỏi
Tỏi là loại thực vật thuộc họ Hành rất giàu dinh dưỡng. Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, trung bình 100g tỏi sống có chứa 6,36g protein, 150g calo và 33g carbohydrates. Thêm vào đó, các dưỡng chất vitamin nhóm B (B1, B2, B3 và B6) cùng loạt khoáng chất tự nhiên Fe, Ca, K, Mg, P,… đều có trong tỏi.
Một trong những thành phần chính công hiệu trong tỏi phải kể đến hợp chất hữu cơ sulfur và glycosides. Ngoài ra, hàm lượng cao germanium và cả selen cho sức khỏe. So với các loại thảo dược khác như nhân sâm, trà xanh hay trà đỏ thì giá trị germanium có ở tỏi sống cao hơn rất nhiều.
Trong các tép tỏi tươi có chứa tiền chất alliin. Khi băm nhuyễn sẽ kích hoạt enzyme đồng thời kích thích hình thành allicin – một chất kháng sinh tự nhiên rất mạnh.
Với các giá trị dinh dưỡng kể trên đã chứng minh không phải ngẫu nhiên tỏi được đánh giá là thảo dược tự nhiên mang nhiều công dụng vượt trội.
Công dụng của của tỏi
Với khí hậu nhiệt đới gió mùa và điều kiện từng vùng miền ở nước ta đã tạo nên các loại tỏi khác nhau. Trong đó 3 loại tỏi phổ biến với hiệu quả như sau:
Tác dụng của tỏi đen
Tỏi đen không có sẵn trong tự nhiên mà là sản phẩm trải qua quá trình lên men chậm với điều kiện nghiêm ngặt. Nhờ đó, lượng hoạt chất tăng lên rất nhiều lần so với tỏi trắng.
Loại thực phẩm này có khả năng tăng cường miễn dịch (tương tự công dụng của ổi sấy dẻo), thích hợp cho người suy giảm miễn dịch do dùng hoá chất hoặc người ốm lâu ngày dẫn đến cơ thể suy kiệt. Ngoài ra, tỏi đen cũng có tác dụng ức chế một số tế bào ung thư như ung thư vú, ung thư gan hay ung thư đại tràng.
Không những vậy, khi gặp tổn thương cơ bắp do tập luyện hoặc tình trạng mệt mỏi, thiếu ngủ,… công dụng của tỏi đen càng phát huy hiệu quả. Với những người mắc các bệnh về tim mạch hay nguy cơ mỡ máu, loại tỏi khô này có tác dụng hạ cholesterol và điều hoà đường huyết.
Tác dụng của tỏi cô đơn
Tỏi cô đơn là loại hình thành đột biến khi sinh trưởng, hay còn biết đến với các tên gọi tỏi một tép, tỏi mồ côi, tỏi đơn.
Theo y học hiện đại, tỏi cô đơn có hàm lượng tinh dầu 0.1 – 0.36 % và rất giàu khoáng chất, vitamin có lợi. Do đó, tác dụng chính của loại tỏi này giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và ức chế vi khuẩn gây bệnh.
Các công dụng khác như: chống ung thư (giống tác dụng của lá đu đủ), làm chậm quá trình lão hoá, giảm sưng huyết, diệt lỵ trực khuẩn,…
Công dụng của tỏi xanh
Tỏi xanh là món ăn truyền thống có nguồn gốc từ Trung Quốc, sử dụng tỏi non ngâm vào giấm sẽ chuyển xanh.
Tương tự với loại tỏi thông thường, tỏi xanh mang công dụng kháng viêm, ngăn ngừa bệnh cúm, bệnh đường ruột và phòng chống bệnh đột quỵ.
Một số lợi ích khác có thể kể đến như cường dương, cải thiện sức khỏe xương khớp, đẩy lùi lão hóa, ngăn chặn Alzheimer,…
Ngoài ra, tỏi xanh hay tỏi ngâm giấm còn là loại gia vị giúp tăng sự hấp dẫn và cảm giác ngon miệng cho món ăn.
Công dụng khác của tỏi
Ngoài các công hiệu khi dùng riêng, tỏi còn là dược liệu “quý” khi kết hợp chung với những nguyên liệu khác.
Công dụng của tỏi ngâm mật ong
Ngày nay, thông qua các nghiên cứu của y học hiện đại đã chỉ ra những công dụng của mật ong ngâm tỏi như sau:
Chữa bệnh dạ dày
Đây được xem là bài thuốc chữa bệnh dạ dày hiệu quả, đặc biệt với tình trạng trào ngược dạ dày thực quản. Khi cơ thể xuất hiện tình trạng đau dai dẳng, người bệnh có thể sử dụng hỗn hợp này trước mỗi bữa ăn.
Chú ý kết hợp chế độ ăn uống hợp lý, tránh đồ cay nóng sau 1 thời sử dụng sẽ hỗ trợ tạo lớp màng bảo vệ đường tiêu hoá và giảm cơn đau dạ dày. Nếu kết hợp tác dụng của lá mơ lông với dạ dày thì người bệnh có thể thúc đẩy quá trình giảm thiểu tình trạng bệnh.
Chữa viêm xoang, viêm mũi
Nhờ hoạt chất chống oxy hóa cực mạnh và khả năng diệt khuẩn, sự kết hợp của tỏi và mật ong sẽ ngăn ngừa chủng vi khuẩn gây bệnh như Streptococcus, salmonella,…
Từ đó chữa được một số bệnh lý về đường hô hấp như viêm xoang, viêm mũi đồng thời tăng đề kháng.
Công dụng của rượu tỏi
Uống rượu tỏi là cách làm được nhiều người ưa chuộng, đặc biệt nam giới. Lý giải cho điều này bởi trong rượu tỏi chứa nhiều hoạt chất như Ajoene, Allicin, Diallyl Sulfide,… mang tới nhiều công dụng:
- Giảm cholesterol xấu và triglycerid, tăng cholesterol tốt từ đó giảm thiểu rối loạn mỡ máu.
- Kháng virus, diệt khuẩn, diệt nấm.
- Cải thiện các vấn đề hô hấp như viêm xoang, viêm phế quản.
- Ngăn ngừa xơ vữa động mạch.
- Cải thiện tình trạng thấp khớp, tăng cường hiệu suất khi tập thể dục và vận động.
Tuy nhiên, bạn cần uống rượu tỏi đúng cách để tránh tác dụng phụ và hiệu quả “ngược” đối với sức khỏe.
Công dụng của tỏi ngâm giấm
Các chuyên gia đã chứng minh tỏi khi ngâm trong môi trường axit sẽ kích thích các thành phần dược lý có trong nó lên tới 4 lần.
Ngoài chữa các chứng bệnh như cảm cúm, viêm họng, nguy cơ tim mạch,… thì tỏi ngâm giấm còn hỗ trợ làm đẹp. Nhờ thành phần giàu vitamin B1, B2, A, E sau khi ngâm có “nhiệm vụ” chuyển hóa protein trong cơ thể và tác động đến cấu trúc da. Từ đó hỗ trợ giảm mụn, cân bằng độ pH, móng chắc khoẻ.
Tuy mang lại nhiều công dụng và thường xuyên xuất hiện trong căn bếp, nhưng nhiều người vẫn đặt ra câu hỏi “Liệu dùng tỏi có yêu cầu gì không?” và chưa hiểu rõ những nguyên tắc khi ăn tỏi.
Hướng dẫn ăn tỏi đúng cách
Nếu chưa biết cách tận dụng hết các chất có lợi trong tỏi, hãy ghi nhớ các hướng dẫn sau:
- Nên băm nhuyễn tỏi rồi để ngoài không khí khoảng 10 – 15 phút rồi ăn. Nguyên nhân như đã đề cập ở trên, chỉ sau khi băm nhuyễn thì tỏi mới phóng thích ra allicin. Trường hợp nấu ăn với tỏi đã được băm, hàm lượng allicin giữ lại được là 60%.
- Không ăn tỏi khi đói vì có tính phân huỷ và kích thích mạnh với niêm mạc dạ dày, đường ruột. Với người viêm loét dạ dày, tá tràng nếu ăn 1 lúc quá nhiều hoặc khi bụng đói sẽ gây tác động tiêu cực đến hệ tiêu hoá.
- Không ăn tỏi sống khi đang bị tiêu chảy, đầy hơi vì lượng allicin sẽ kích thích thành ruột dẫn tới phù nề, nghẽn mạch máu hoặc các biến chứng nguy hiểm khác.
- Tỏi ngâm giấm ăn được vì cách sơ chế này vẫn giữ được dinh dưỡng có trong tỏi.
- Để loại bỏ mùi hôi sau khi ăn nên súc miệng bằng bằng cà phê không đường hoặc sữa bò, nước trà xanh.
Thêm vào đó, ăn đúng cách sẽ là chưa đủ nếu bạn không biết đến những lưu ý nhỏ sau đây về tỏi.
Những lưu ý khi sử dụng tỏi
Những kiêng kỵ sau khi dùng tỏi sẽ giúp bạn phòng ngừa rủi ro gây hại cho sức khỏe. Cụ thể:
- Không ăn chung tỏi với các thực phẩm như thịt gà, thịt chó, trứng, cá trắm.
- Người mắc các bệnh về mắt, thị lực yếu nên hạn chế dùng tỏi vì dễ gây kích thích xảy ra tình trạng viêm kết mạc, viêm bầu mắt.
- Người có tiền sử hoặc đang mắc các bệnh về gan không nên ăn tỏi vì có tính nóng, cay, dùng trong thời gian dài gây nóng và tổn thương gan.
- Người bệnh đang sử dụng các loại thuốc điều trị HIV/AIDS, thuốc chống đông máu,… không nên dùng tỏi vì dễ gây tác dụng phụ.
- Người có thể trạng suy yếu, mới ốm dậy nên hạn chế dùng nhiều tỏi vì khi dung nạp quá liều sẽ làm tan khí huyết, loãng khí, hao máu và phát nhiệt.
Dễ dàng nhận thấy, công dụng của tỏi đối với sức khỏe con người được giới chuyên gia đánh giá rất cao. Dù vậy, trong một số trường hợp bạn vẫn nên tham khảo trước ý kiến bác sĩ và sử dụng với liều lượng phù hợp để đảm bảo đạt hiệu quả như mong muốn.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
