Hướng dẫn kỹ thuật nuôi cá trắm cỏ thương vụ hiệu quả
Kỹ thuật nuôi cá trắm cỏ hiện đang được nhiều người nông dân quan tâm. Đây được xem là mô hình làm kinh tế hiệu quả nếu bà con nắm rõ các yêu cầu về chuẩn bị môi trường sống, chọn giống, cho ăn và điều trị bệnh,… cho cá.

Chuẩn bị ao và giống cá trắm cỏ
Trước khi thả cá người nông dân nên chuẩn bị ao nuôi và chọn con giống.
Chuẩn bị ao nuôi
- Lựa chọn vị trí
Ao ở khu vực thoáng đãng, giao thông thuận tiện, nguồn điện ổn định và đặc biệt không nhiễm chất thải công nghiệp, sinh hoạt hay hoá chất trong nông nghiệp.
- Thiết kế và kích thước
Diện tích ao tùy vào số lượng cá nuôi, nhưng tốt nhất nên từ 300 – 1000 m2. Thiết kế ao nuôi cá có bờ chắc chắn, không rò rỉ nước.
- Chuẩn bị ao
Để làm sạch ao nuôi cá trắm cỏ trước tiên bạn phải tháo cạn nước trong ao, loại bỏ hết cá dữ, cá tạp, bèo cỏ và rác, đồng thời lấp kín các hang hốc. Nạo vét bùn ở phần đáy, để lại một lớp dày 15 – 20 cm.
Bón vôi cho ao nuôi để khử trùng diệt trừ mầm bệnh. Lượng vôi bột sử dụng với lượng 7 – 10 kg/100 m2, vùng đất chua là 15 – 20 kg/100 m2. Vôi rắc đều khắp đáy và quanh bờ, sau đó cày xới và tránh không để đất chua phèn bị đảo lên.
Phơi đáy ao trong vòng 5 – 7 ngày đến khi mặt lớp bùn có vết nứt chân chim. Trường hợp ao bị chua hoặc không tát cạn thì tăng lượng vôi bột, ngâm nước vôi 3 – 5 ngày sau đó xả bỏ và cấp nước mới.
Tiêu chuẩn nước cho ao nuôi là nguồn nước sạch không tù đọng, mực nước 1 – 2 m, độ pH là 6.5. Quá trình lấy nước nên mắc lưới nhỏ tránh cá tạp đi vào.
Lưu ý: Trước khi thả cá vào ao 3 ngày, bà con hãy bón từ 20 – 30 kg phân chuồng ủ mục khắp ao làm thức ăn cho cá.
Chọn giống và thả cá giống
- Tiêu chí chọn giống cá trắm cỏ
Giống có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn Việt Nam (bảng 7, TCVN 9586:2014 cá nước ngọt – yêu cầu kỹ thuật). Nên lấy những con có ngoại hình cân đối, bơi khoẻ, có màu sắc sáng tươi, không mất nhớt, phản ứng nhanh nhạy với tiếng động. Bề mặt da không xây xát, vây vẩy không biến dạng hay khiếm khuyết. Chiều dài tối thiểu từ 12 – 15 cm.
- Cách thả cá giống
Mật độ thả cá giống thông thường là 2 – 5 con/m2. Trước khi thả, người nuôi phải ngâm bao (túi) chứa cá xuống ao 15 – 20 phút, thêm nước ao từ từ vào và để 5 – 10 phút. Sau đó dìm miệng túi ngập nước ao cho chúng tự bơi ra ngoài. Bạn nên thả giống vào buổi sáng hoặc chiều mát.

Kỹ thuật nuôi cá trắm cỏ
>>Xem ngay: Máy sấy cá cho cơ sở vừa và nhỏ giá rẻ
Nuôi cá trắm cỏ hiệu quả khi bạn biết cách cho cá ăn cũng như quản lý môi trường sống của chúng.
Quản lý thức ăn
- Các loại thức ăn
Cá trắm dễ nuôi do thức ăn của chúng đa dạng và dễ tìm. Có thể kể đến như cỏ, rong, bèo hay lá sắn, lá ngô,… sinh vật nhỏ, phù du trong nước. Nhiều chủ vựa cá cũng đang sử dụng cám ngô, cám hỗn hợp kết hợp trồng thêm cỏ trong nước. Để giảm thiểu chi phí nuôi bà con có thể thả thêm tôm và tép nhỏ.
- Lịch cho ăn và kỹ thuật cho ăn cá trắm cỏ
Cá nên được ăn 2 lần/ngày vào buổi sáng (7 – 8 giờ) và buổi chiều (4 – 5 giờ). Với dạng thức ăn hỗn hợp dạng viên bà con có thể tham khảo liều lượng như sau:
| Thời gian nuôi | Loại thức ăn | Lượng cho ăn/ngày (% khối lượng) |
| Tháng thứ 1 | Dạng viên mảnh (≥ 35 % đạm) | 8 – 10 |
| Tháng thứ 2 | Dạng viên mảnh/trụ (≥ 30 % đạm) | 5 – 7 |
| Tháng thứ 3 | Dạng viên trụ (≥ 30 % đạm) | 3 – 5 |
| Tháng thứ 4 | Dạng viên trụ (≥ 28 % đạm) | 2 – 3 |
| Tháng thứ 5 | Dạng viên trụ (≥ 24 % đạm) | 1.5 – 2 |
Lưu ý: Nên cố định thời vị trí và thời gian cho cá ăn. Định kỳ bổ sung vitamin C với lượng 3 – 5 g/kg thức ăn, các men vi sinh 1 lần/tháng.
Quản lý môi trường ao nuôi
Quản lý ao nuôi cá trắm cỏ chặt chẽ thông qua theo dõi các yếu tố sau:
| Yếu tố | Mô tả | Khoảng thích hợp | Biểu hiện khi điều kiện xấu | Chú thích |
| Oxy hoà tan (mg/l) | Hàm lượng oxy trong nước | > 4.0 | Cá nổi đầu ngớp khí trên mặt nước | Cá chậm lớn |
| Nhiệt độ (độ C) | Nước nóng hay lạnh | 25 – 32 | Nước quá nóng cá sẽ nổi lên tầng mặt | Nhiệt độ cao dẫn đến thiếu oxy |
| pH | Chỉ mức độ phèn hoặc độ kiềm trong nước | 6.5 – 8.5 | Nước bị phèn, phiêu sinh vật (tảo,…) không phát triển | pH thấp làm tăng tính độc các kim loại như đồng, kẽm, nhôm, đồng thời pH cao làm tăng tính độc khí NH3 |
| Khí độc NH3 (mg/l) | Dạng độc của chất đạm trong nước | < 0.02 | Cá chậm lớn | pH và nhiệt độ cao làm tăng tính độc của NH3 |
Kết hợp các chỉ số trên cùng với các cách chăm sóc ao dưới đây để đảm bảo trắm cỏ có môi trường sống lý tưởng:
- Theo dõi sát sao diễn biến thời tiết, khi có thay đổi cần giảm lượng thức ăn cho cá trắm cỏ, thêm nước hoặc thay nước.
- Quản lý chất lượng nước ao nuôi, duy trì ổn định hàm lượng oxy/nước bằng cách bố trí máy quạt nước. Trong ngày không nắng nên tăng thời gian vận hành của máy, ngược lại ngày có nhiều gió thì giảm tải.
- Tháng nuôi đầu cần lấy dần nước vào ao đến độ sâu 1.5 m nước trở lên. Từ tháng thứ 3 thay từ 1/3 – 1/2 lượng nước với 4 lần/tháng.
- Định kỳ bón vôi 1 – 2 kg/100 m3 nước với 2 tuần/lần.
- Sử dụng chế phẩm sinh học để phân huỷ thực vật, xác động vật, thức ăn thừa, giảm NH3 và NO2. Liều lượng sẽ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Sát khuẩn nước ao bằng thuốc tím 0.5 – 1 kg/1000 m3, iodine 0.2 – 0.3 lít/1000 m3,…

Phòng và trị bệnh
Người nuôi cần nắm rõ các loại bệnh và triệu chứng bệnh ở cá trắm cỏ, cụ thể:
| Loại bệnh | Dấu hiệu | Cách phòng trị bệnh cá trắm cỏ |
| Bệnh đốm đỏ | Giai đoạn đầu: Cá bỏ ăn, bơi lờ đờ vùng mặt nước, xuất hiện vết loét đỏ trên thân, vảy rụng nhiều.
Giai đoạn nặng: Vây cụt dần, chảy máu, vết loét nhiều và ăn sâu vào trong. Cá có mùi hôi, bụng trương to, mắt đục ngầu. |
Loại bỏ những con bị bệnh khỏi ao. Dùng KN-04-12 để phòng ngừa. |
| Bệnh xuất huyết | Cá bỏ ăn, không hoạt động linh hoạt. Trong bóng tối thân ửng đỏ do xuất huyết dưới da. | Hiện chưa có thuốc chữa trị. Nếu cá bị bệnh cần loại bỏ ngay và dọn sạch ao để nuôi lứa mới.
Phòng bệnh bằng cách cải tạo ao trước khi nuôi bằng vôi với 2 lần/tháng, mỗi lần 2 kg/100 m3 nước. Vào cuối xuân đầu hè (tháng 3 đến tháng 5 Dương lịch), mùa thu (tháng 8 đến tháng 10 Dương lịch) cho cá ăn thuốc Tiên Đắc hoặc KN-04-12, mỗi đợt ăn 3 ngày liên tiếp với liều lượng:
|
| Bệnh trùng mỏ neo | Da xuất hiện vết viêm loét, có nốt đỏ, chảy máu trên thân. Cá gầy, đầu to, màu sắc da thay đổi và tốc độ bơi chậm. | Dùng lá xoan tươi đập dập thành từng bó thả xuống ao.
Tăng sức đề kháng cho cá bằng vitamin C để phòng ngừa bệnh. |
Xem thêm:
Thu hoạch và tiêu thụ cá trắm cỏ
Cá nuôi 6 – 8 tháng có thể thu tỉa những con có kích cỡ thương phẩm. Thời gian thu hoạch cá trắm cỏ toàn bộ là sau 10 – 12 tháng.
- Thu tỉa: Tháo cạn nước 40 – 50 cm, kéo lưới thu những cá lớn.
- Thu toàn bộ: Tháo 30 % lượng nước trong ao, dùng lưới vét (chiều dài bằng 1 cạnh bờ ao) kéo thu cá. Chỉ kéo trong từng phần diện tích ao, khi đạt được phần lớn số lượng cá trong ao mới tiến hành vét khắp diện tích ao, sau đó bơm cạn nước và thu nốt số còn lại.
Lưu ý: Trước khi thu hoạch từ 1 – 2 tuần nên thay nước để hạn chế mùi bùn.
Vài năm trở lại đây, sức tiêu thị cá nước ngọt nói chung và cá trắm cỏ nói riêng ở Việt Nam có chuyển biến tích cực. Điều này đã đem lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ nuôi. Giá bán cá trắm cỏ tại ao hiện đang dao động từ 45.000 – 50.000/kg.
Với những giá trị kinh tế to lớn nên ngày càng có nhiều người lựa chọn mô hình nuôi cá trắm cỏ. Chính vì vậy, những kỹ thuật nuôi cá trắm cỏ trên được xem là bí quyết quan trọng mà bà con không nên bỏ qua. Đừng quên lưu lại và tìm hiểu kỹ để sở hữu cho mình vựa cá khoẻ mạnh, sinh trưởng tốt và năng suất.

Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!