Tổng hợp các công dụng của rau răng cưa không nên bỏ qua
Rau răng cưa (mùi tàu, ngò gai) là loại rau quen thuộc giúp làm tăng hương vị cho nhiều món ăn nhờ vị the cay và hơi đắng.
Cũng giống như nhiều loại rau thơm khác, rau răng cưa chứa nhiều tinh chất có lợi, nên nó mang lại nhiều tác dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh và bồi bổ sức khỏe.
Tổng quan về cây rau răng cưa
Rau răng cưa, hay còn gọi là rau mùi tàu ở miền Bắc và rau ngò gai ở miền Nam. Cây có tên khoa học là Eryngium Foetidum, thuộc họ Hoa tán (Apiaceae).
Đặc điểm
- Là cây thân thảo đơn độc, phân nhánh ở ngọn, cao từ 15cm – 50cm. Thân cây mọc đứng, có nhiều khía, nhiều lần rẽ đôi.
- Lá cây mọc ở gốc và xòe thành hình hoa thị, hình mác hẹp, thuôn dài, không có cuống. Mép lá khía tai bèo, có răng cưa và nhiều gai sắc. Càng lên phần ngọn, lá càng nhỏ dần, ngắn dần, nhiều răng và gai sắc hơn. Lá phía trên xẻ 3 – 7 thùy ở chóp cây.
- Hoa màu trắng đục, có hình trứng hoặc hình trụ, mọc thành tán gồm 5 – 7 lá bắc hình mũi mác dẹt, mỗi bên có 1 – 2 răng và 1 gai ở chóp.
- Quả gần giống hình cầu, hơi dẹt, có vảy, đường kính khoảng 2mm, chứa nhiều hạt bên trong. Khi cây già, quả rụng và phát tán hạt.
- Toàn cây có mùi thơm của tinh dầu.
Phân bố
Cây rau mùi tàu có nguồn gốc từ các nước nhiệt đới châu Mỹ. Sau khi được truyền vào nước ta, cây mọc hoang ở những vùng đất ẩm thuộc trung du và miền núi phía Bắc.
Hiện nay, cây được trồng phổ biến trên khắp các tỉnh thành của cả nước để làm gia vị nấu ăn.
Giá trị (thành phần hóa học) của rau răng cưa
Những thành phần trong cây rau răng cưa đã được phân tích như sau:
- Tinh dầu
- Monoterpenoids
- Sesquiterpenoids
- Canxi
- Phospho
- Carotene
- Riboflavin
- Vitamin A, B1, B2, C
- Protein
- Chất béo
- Tinh bột
- Saponin
Cách trồng rau răng cưa
Cây răng cưa được gieo trồng bằng hạt vào đầu mùa mưa. Với sức sống mãnh liệt, cây có thể tự sinh trưởng mà không cần chăm sóc.
Trong làm thuốc, có thể thu hoạch cây quanh năm hoặc hái lá phơi sấy dược liệu khô để dùng dần.
Cây có thể dùng cả ở dạng tươi và dạng khô, có thể dùng toàn bộ cây để làm món ăn hoặc vị thuốc trong điều trị bệnh.
Rau răng cưa có tác dụng gì?
Những tác dụng của rau răng cưa:
Tác dụng của rau răng cưa làm gia vị
Rau răng cưa có thể dùng để ăn sống hoặc chế biến một số món ăn khác giúp gia tăng hương vị thơm ngon và tạo tính thẩm mỹ hấp dẫn.
Những món ăn bạn có thể sử dụng mùi tàu là canh cá nấu măng, canh măng chua, canh măng nấu vịt,… hoặc những món mà bạn muốn.
Công dụng rau răng cưa trong y học
Trong y học, rau răng cưa có tác dụng như sau:
Chữa hôi miệng
Vấn đề hôi miệng khiến bạn tự ti khi giao tiếp có thể chữa bằng rau răng cưa.
- Chuẩn bị: 30g mùi tàu tươi
- Thực hiện: Rửa sạch nguyên liệu trên rồi đun sôi với 200ml nước cho thật đặc rồi đổ riêng ra lọ thủy tinh, mang theo người để dùng dần. Cho thêm vài hạt muối rồi dùng nước này súc miệng. Nên áp dụng 3 lần/ngày, đặc biệt là sau khi ăn, đều đặn trong khoảng 1 tuần liên tục nhất định sẽ giúp hơi thở thơm tho hơn.
Chữa cảm cúm
Thời tiết thay đổi khiến những người có hệ thống miễn dịch kém rất dễ bị cảm cúm. Khi đó, bạn có thể sử dụng bài thuốc từ mùi tàu. Cách làm tương tự lá xương xông:
- Chuẩn bị: Rau mùi tàu 40g, ngải cứu 20g, cúc tần 20g, gừng tươi 10g.
- Thực hiện: Nguyên liệu đem rửa sạch rồi để ráo nước. Gừng tươi đập dập, thái nhỏ. Đem tất cả sắc cùng 400ml nước trên lửa nhỏ. Khi nước còn khoảng 100ml thì tắt bếp và chắt ra uống. Nên sử dụng với tần suất 2 lần/ngày khi còn ấm để đạt hiệu quả tốt nhất.
Trường hợp bạn bị cảm mạo, công thức sẽ có sự thay đổi.
- Chuẩn bị: Mùi tàu khô 10g và cam thảo đất 6g
- Thực hiện: Rửa sạch nguyên liệu rồi sắc chung với 300ml nước, đun sôi trong 15 phút chia làm 3 lần uống trong ngày.
Chữa đái dầm
Một cách chữa trị hoàn toàn tự nhiên từ mùi tàu để chữa đái dầm không kiểm soát như sau:
- Chuẩn bị: Mùi tàu 20g, rau ngổ 20g, cỏ mần trầu 20g, cỏ sữa lá nhỏ 10g
- Thực hiện: Rửa sạch tất cả nguyên liệu rồi sắc với 500ml nước. Khi nước rút còn 150ml thì tắt bếp rồi chắt ra cho trẻ uống 1 lần sau bữa tối, liên tục 7 – 10 ngày. Nếu sau đó chưa được khắc phục thì lặp lại liệu trình 1 – 2 lần nữa.
Chữa đầy hơi, khó tiêu
Nếu bạn bị đầy hơi, khó tiêu khi nạp quá nhiều chất đạm vào cơ thể, hãy sử dụng phương thuốc sau:
- Chuẩn bị: Mùi tàu 50g, 3 lát gừng đập dập
- Thực hiện: Nguyên liệu rửa sạch, rau mùi tàu thái dài, cắt đoạn 3 – 4cm, đem sắc chung với 500ml nước. Khi cạn còn 200ml thì tắt bếp và chia làm 2 lần uống/ngày khi còn ấm, cách nhau khoảng 4 tiếng, liên tục 3 ngày.
Chữa đau bụng, tiêu chảy
- Chuẩn bị: 20g lá mùi tàu, 12g tía tô, 12g sả, 12g gừng tươi.
- Thực hiện: Rửa sạch nguyên liệu và sắc chung với nước để uống. Có thể thay thế nước lọc uống hàng ngày.
Chữa rối loạn tiêu hóa
Bài thuốc từ mùi tàu này này có thể giúp điều trị tình trạng ăn không tiêu, viêm ruột kết và cả viêm gan.
- Chuẩn bị: Rau mùi tàu tươi.
- Thực hiện: Đem rửa sạch rau rồi giã và ép lấy phần nước. Mỗi ngày dùng từ 3 – 5 lần và mỗi lần uống 1 – 2 muỗng.
Nếu không có lá mùi tàu, người bệnh có thể sử dụng lá sả sấy khô với cách làm tương tự.
Điều trị bệnh sởi ở trẻ nhỏ
- Chuẩn bị: 1 nắm rau mùi tàu tươi.
- Thực hiện:
- Với trẻ sơ sinh: Giã nát rau rồi sao nóng. Sau đó cho vào khăn để áp nhẹ lên cơ thể của trẻ. Da của trẻ sơ sinh rất mỏng và nhạy cảm, nên bạn phải chú ý nhiệt độ để tránh khiến da trẻ tổn thương bởi nhiệt.
- Với trẻ có thể ăn uống được: Dùng mùi tàu sắc nước uống hàng ngày cho bé để kích thích các nốt sởi nhanh lên cũng như nhanh khỏi hơn.
Điều trị mẩn đỏ, ngứa trên da trẻ em
- Chuẩn bị: 1 nắm rau mùi tàu tươi.
- Thực hiện: Giã nát rau rồi ép lấy nước. Bôi trực tiếp lên vùng da cần điều trị. Chú ý đến phản ứng trên da trẻ, nếu xuất hiện kích ứng thì ngừng bôi lập tức và rửa sạch với nước ngay.
Tác dụng của rau răng cưa làm đẹp
Chữa nám da
Mùi tàu có tác dụng trị nám và làm đẹp da rất hiệu quả.
- Chuẩn bị: Rau mùi tàu tươi.
- Thực hiện: Đem thái vụn nguyên liệu và ngâm vào nước ấm trong 2 tiếng. Lọc bỏ phần bã và dùng nước thoa đều lên mặt liên tục khoảng 15 – 20 phút. Mỗi ngày dùng 2 lần vào sáng sớm và tối khi chuẩn bị đi ngủ.
Trị mụn bọc, mụn trứng cá
- Chuẩn bị: 1 thìa nước ép rau răng cưa, 1 thìa bột nghệ.
- Thực hiện: Trộn đều 2 nguyên liệu với nhau rồi bôi trực tiếp lên da mặt trước khi đi ngủ. Bôi đều đặn mỗi ngày giúp làn da nhanh chóng được cải thiện và sáng mịn hơn.
Tuy được sử dụng phổ biến trong cuộc sống hàng này, nhưng bạn nên có một số lưu ý để dùng rau răng cưa đạt hiệu quả tốt nhất.
Những lưu ý khi sử dụng rau răng cưa
Một số lưu ý khi sử dụng rau răng cưa:
- Nhiều người thắc mắc bà bầu có ăn được rau răng cưa không? Câu trả lời là nên kiêng sử dụng rau mùi tàu cho phụ nữ mang thai.
- Nên dùng dưới dạng xay hoặc nước ép cho người bị bệnh đau dạ dày để đỡ bị kích ứng.
- Người da mỏng, dễ kích ứng nên cẩn trọng khi dùng trực tiếp trên da, vì rau mùi tàu có chứa nhiều tinh dầu trong lá và hạt, dễ gây kích ứng cho da.
- Hạn chế sử dụng cho người bị hen phế quản, viêm phổi tắc nghẽn mãn tính.
- Không ăn kèm mùi tàu với thịt lợn vì dễ gây khó tiêu, đầy bụng.
- Không nên ăn rau mùi chung với nội tạng động vật vì khiến cơ thể sinh ra ion đồng và sắt làm giảm giá trị dinh dưỡng, thậm chí là ngộ độc vô cùng nguy hiểm.
- Nu muốn dùng cây rau răng cưa làm thuốc, bạn có thể thu hoạch cây quanh năm hoặc hái lá phơi sấy dược liệu khô để dùng dần.
- Đối với rau sấy khô, bạn nên chọn thành phẩm sấy từ công nghệ sấy lạnh tiên tiến để đảm bảo giữ nguyên giá trị dinh dưỡng của cây.
Tham khảo tính năng ưu việt của công nghệ sấy lạnh SASASAKI >>
Rau răng cưa là loại gia vị phổ biến trong bữa ăn hàng ngày, cũng là một dược phẩm trong dân gian và được khuyên dùng thường xuyên để hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh.
Tuy nhiên, những ai đang mắc bệnh nên đến các bệnh viện có khoa Đông Y để được tư vấn về cách sử dụng hợp lý nhất.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
