Bật mí các tác dụng của rau xuyến chi bạn nên biết
Ít người biết đến tác dụng của rau xuyến chi bởi phần lớn chỉ nghĩ đây là một loại cỏ dại. Tuy nhiên, chúng có khả năng đẩy lùi một số căn bệnh và dễ dàng chế biến thành món ngon hàng ngày. Cùng tìm hiểu công dụng của loại rau này qua bài viết dưới đây.
Xuyến chi là loại rau nào?
Xuyến chi ở Việt Nam được biết đến với nhiều cái tên dân dã như hoa đường tàu, cúc vệ đường,… Đây là loại cây thân thảo, thường mọc thành bụi, rất dễ sống và hay bị lầm tưởng là loại cỏ dại.
Mỗi cây cao khoảng 1m, có phần lá đơn mọc đối xứng và cuống dài. Hoa xuyến chi nở quanh năm, màu trắng, nhụy vàng và có 3 – 5 cánh.
Loại rau này có tên khoa học là B.pilosa và là một dược liệu có hàm lượng hóa thực vật cao. Tính đến hiện nay, xuyến chi được phát hiện chứa đến 201 hợp chất gồm: 70 chất béo, 60 flavonoid, 25 terpenoid, 19 phenylpropanoid, 13 chất thơm, 8 porphyrin và 6 hợp chất khác.
Trong số đó, đặc biệt phải kể đến 2 thành phần flavonoid và polyynes. Các hợp chất này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như: chống ung thư, chống viêm, chống tình trạng oxy hóa và các hoạt tính sinh học khác. Tất cả những bộ phận của cây xuyến chi, trừ rễ, đều có thể dùng để làm thuốc.
Chính vì vậy, cây xuyến chi có nhiều tác dụng trong phòng, chữa bệnh. Cùng tham khảo nội dung ở phần sau đây.
Những tác dụng của rau xuyến chi
Những công dụng tuyệt vời của loài thực vật này có thể kể đến như:
Chữa vết thương do côn trùng, rắn cắn
Cây xuyến chi được ứng dụng trong các bài thuốc dân gian. Người ta thường giã nhuyễn, hòa thêm lượng nhỏ nước và đắp trực tiếp vào những vết bị côn trùng hoặc rắn cắn. Hỗn hợp này có chứa thành phần giúp chống viêm và giải độc hiệu quả.
Chống bệnh ung thư
Hai hoạt chất trong cây xuyến chi là flavones và polyynes, có tác dụng cao trong quá trình phòng chống và ngăn ngừa sự phát triển của các khối u ở người bị bệnh ung thư.
Làm giảm bệnh đái tháo đường
Đây cũng là một loài thực vật có khả năng làm giảm triệu chứng đái tháo đường hiệu quả nhờ 2 thành phần cytopoloyne và polyynes.
Bên cạnh đó, tinh dầu trong lá của cây xuyến chi còn có công dụng chống oxy hóa mạnh, kháng khuẩn và kháng viêm.
Chăm sóc và nuôi dưỡng làn da
Tương tự tác dụng của lá bưởi với làn da, trong thành phần tự nhiên chứa các axit phytanic (chức năng tương tự retinoid). Vậy nên, chúng có tác dụng tăng cường collagen, ngăn ngừa hình thành lão hóa, đồng thời hỗ trợ quá trình tái tạo và trẻ hóa làn da.
Vì thế, sử dụng các sản phẩm chiết xuất từ tinh chất cây xuyến chi sẽ mang lại cho bạn làn da căng mịn và hồng hào.
Tiêu hao mỡ thừa
Chứa hàm lượng lớn chất xơ nên loài cây này phát huy hiệu quả cao trong quá trình tiêu hóa, giúp nhuận tràng và ngăn ngừa táo bón. Đồng thời, tăng cường quá trình đào thải cholesterol, hạn chế tích tụ chất béo và giảm mỡ bụng hiệu quả.
Xem thêm: Rau mã đề có tác dụng gì? Những lưu ý khi sử dụng mã đề
Từ những tác dụng kể trên, không bất ngờ khi xuyến chi được ứng dụng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh.
Các bài thuốc từ cây xuyến chi
Cây xuyến chi được nghiên cứu thành những bài thuốc dân gian có tác dụng chữa bệnh hiệu quả.
Chữa bệnh về tiêu hóa
Đem lấy cả cây rồi tiến hành cắt ra thành từng khúc ngắn. Sau đó, phơi khô và sắc lấy nước uống hằng ngày. Cách này giúp chữa một số bệnh về đường tiêu hóa như tiêu chảy, kiết lỵ,…
Hạ sốt
Lấy 20gr lá và hoa xuyến chi giã nát với 20gr sài đất. Tiếp đến, chắt lấy phần nước cho trẻ uống, còn phần bã đắp lên trán sẽ giúp hạ sốt nhanh chóng.
Chữa bệnh đau lưng
Dùng 150gr xuyến chi cùng với 250gr táo đỏ sắc với 1 lít nước. Cho đến khi nước cạn còn 500ml, chắt ra chia đều thành 3 lần uống. Để người bệnh dễ uống hơn, có thể thêm mật ong hoặc ăn kẹo ngọt sau uống.
Chữa ngứa do dị ứng
Đem 200gr xuyến chi đun sôi với 1 hoặc 5 lít nước để tắm. Dùng bã cây chà xát lên người để cải thiện kết quả. Duy trì đều đặn từ 3 đến 5 ngày, bệnh sẽ mau khỏi hơn.
Giảm đau răng, viêm lợi
Ngâm 15gr hoa xuyến chi với 200 ml rượu trong vòng 1 tuần, sau đó lấy ra ngậm để điều trị bệnh.
Chữa viêm họng
Lấy 15gr xuyến chi, 15gr sài đất, 15gr kim ngân hoa, 15gr cam thảo đất, 15gr lá húng chanh, đem sắc lấy nước uống hàng ngày sau mỗi bữa ăn 20 phút. Duy trì 2 lần/ ngày và nên uống khi còn ấm.
Chữa chứng đau nhức
Dùng 30 – 60gr cây xuyến chi để sắc lấy nước, uống mỗi ngày từ 2 – 3 lần sau mỗi bữa ăn. Thực hiện từ 10 đến 15 ngày để cải thiện được tình trạng bệnh.
Cây xuyến chi không chứa các chất gây tác dụng phụ, dược liệu sấy lạnh sẽ có công dụng gần như tương đương lá tươi. Tuy nhiên không nên bỏ qua các chú ý dưới đây.
Một số lưu ý khi sử dụng cây xuyến chi
Cây xuyến chi có thành phần lành tính và không gây ngộ độc, tuy nhiên người dùng cần lưu ý các vấn đề sau:
- Rửa sạch trước khi dùng sẽ để loại bỏ những bụi bặm, nhớ nhặt bỏ lá héo trên cây.
- Phụ nữ mang thai cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
- Cây xuyến chi có thể gây dị ứng trong một số trường hợp, do đó nên dùng một lượng nhỏ để kiểm tra phản ứng của cơ thể.
Tuân thủ các lưu ý trên là “bí quyết” bảo vệ người dùng khỏi các rủi ro không mong muốn trong quá trình sử dụng.
Tác dụng của rau xuyến chi có nhiều lợi ích trong đời sống. Tuy nhiên để đảm bảo an toàn, hãy tham khảo ý kiến của các bác sĩ chuyên khoa trước khi sử dụng.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
