Hướng dẫn cách trồng cây bơ cho quả bội thu, đạt chất lượng
Cách trồng cây bơ đúng kỹ thuật sẽ giúp nhà vườn có một mùa thu hoạch chất lượng, đạt hiệu quả kinh tế cao. Trong đó, quả đẹp, da nhẵn bóng, kích thước lớn được nhiều gia đình chú trọng nhằm nâng cao giá thu hái tại vườn của các thương lái và đáp ứng được thị hiếu khách hàng.
Yêu cầu điều kiện tự nhiên của cây bơ
Bơ là loại trái cây cận nhiệt đới được trồng nhiều ở các tỉnh Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Mỗi vùng miền có nhiều cách ăn bơ khác nhau và được chế biến đa dạng như bơ sấy lạnh, kem bơ,… nhằm phục vụ người dùng. Do đó, nhiều nơi đã trồng và ứng dụng công nghệ cao để cây đạt được mùa vụ năng suất cao cần phải đáp ứng những điều kiện khi trồng như sau.
| Yếu tố | Điều kiện |
| Đất | Đất đỏ bazan là loại phù hợp nhất cho cây bơ phát triển với tầng đất dày và kết cấu xốp nên thoát nước tốt. Đất đỏ bazan thiếu vôi, magie, phốt phát, nitơ, mùn và kali. Do đó cần bón phân hữu cơ và vôi để cải thiện tính chất của đất.
Tuy nhiên, đặc điểm này cũng khiến đất dễ bị xói mòn trên nền dốc, cần thiết kế theo đường đồng mức hoặc tạo băng ngăn |
| Nước | Người dân cần đảm bảo khu vực trồng có lượng mưa trung bình 1.200 – 1.500mm trong năm hoặc tưới nước tương đương với mức này. |
| Khí hậu | Nhiệt độ ưa thích của cây từ 15 – 25 độ C. Tuy nhiên, khả năng thích nghi của cây bơ rất tốt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, do đó vẫn có thể phát triển tốt với mức nhiệt cao hơn. |
| Thời vụ | Thời điểm trồng tốt nhất là vào đầu mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 8 dương lịch để tận dụng nguồn nước tự nhiên. Khi mới trồng nhà vườn có thể trồng xen kẽ thêm các cây họ đậu nhằm che phủ đất và tăng thêm thu nhập. |
| Mật độ | Khoảng cách giữa mỗi cây khoảng từ 7 đến 8m hoặc dày hơn. Tùy thuộc vào từng loại giống, độ xòe của tán. Mật độ 178 cây/ha được cho là lý tưởng nhất để cây sinh trưởng khỏe mạnh, nếu trồng xen cây công nghiệp mật độ giảm xuống còn 100 cây/ha. |
Kỹ thuật trồng cây bơ
Những kỹ thuật quan trọng cần nắm bắt trong quá trình canh tác bơ để đạt hiệu quả cao nhất.
Chọn giống
Giống cây ảnh hưởng đến khả năng cho trái và thích nghi với điều kiện thời tiết trong quá trình sinh trưởng. Hiện nay có một số giống phổ biến như: CĐD-BO-41.01, CĐD-BO-41.02, BOOTH7, HASS, 034…Chúng được chia thành 3 chúng chính dựa trên nguồn gốc là Mexico, Guatemala và West Indian.
- Chủng Mexico: Có khả năng chịu lạnh tốt, hàm lượng chất béo cao, quả nhỏ và ít thịt.
- Chủng Guatemala: Cây chịu lạnh kém và hàm lượng béo thấp, quả sẫm, vỏ sần sùi.
- Chủng West Indian: Giống này cũng chịu lạnh không quá tốt nhưng quả to, nhiều thịt và vẻ ngoài đẹp mắt với phần vỏ láng mịn.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, người dân đã tận dụng công nghệ ghép cây, ghép cành các giống với nhau nhằm mục đích tăng sức chống chọi, cải thiện chất lượng quả.
Làm đất trồng
Trước khi trồng bơ người nông dân nên cày bừa đất cho tơi xốp và đào hố theo kích thước 60x60x60 cm trước từ 3 đến 4 tháng để đất được thoáng khí. Lúc trồng dùng dao rạch nhẹ phần bịch bên ngoài, phủ đất ngang mặt bầu và vun chặt xung quanh gốc.
Bón phân
Bón phân được chia thành 2 giai đoạn chính là bón lót và bón thúc.
- Bón lót: Dùng phân chuồng hoai đã xử lý, bón lót 15-30 kg/hố, kết hợp thêm 0,5 kg vôi để khử chua. Nên bón trước khi trồng khoảng 10 đến 15 ngày.
- Bón thúc: Trong 4 năm đầu bón N:P:K 3 lần/1 năm với tỷ lệ 1:1:1 vào khoảng tháng 4, 7, 10. Từ năm thứ 5 trở đi bón theo tỷ lệ 2:1:2 và thêm phân hữu cơ vào sau vụ thu hoạch để cải thiện dinh dưỡng trong đất.
Tưới nước
Ngay sau khi trồng cần bổ sung nước cho cây cách 3 – 5 ngày tưới 1 lần trong tháng đầu tiên. Sau đó có thể giảm cường độ xuống còn 10 – 15 ngày. Nếu thời tiết nắng nóng nên phủ thêm rơm rạ quanh gốc để tránh cây bị hấp thụ nhiệt khiến héo và chết cây. Khi cây đã sinh trưởng ổn định từ 2 – 3 năm khoảng 20 ngày mới cần tưới nước. Lưu ý không tưới vào thời điểm hoa nở mà phải đợi tới khi ra quả xong.
Phòng, trừ sâu bệnh
Cây bơ thường xuất hiện các loại sâu sâu bệnh như: Sâu ăn lá, sâu cuốn lá, sâu đục thân, đục cành, bọ cánh cứng, bọ xít, rầy, rệp sáp, bệnh nấm rễ, đốm lá, ghẻ trái. Để khắc phục sâu bệnh cần thăm vườn thường xuyên, phát hiện từ sớm và sử dụng các loại thuốc có chứa hoạt chất: Thiathomexam, Permethrin, Carbosulfan…Trước đó có thể phun phòng vào đầu và cuối mùa mưa và thời điểm cây ra đọt.
Đối với nấm cần phun thuốc chứa hoạt chất: Mancozeb, Metalaxyl, Hexaconazole, gốc bạc, gốc đồng với 4 – 5 đợt vào mùa mưa và 1 đợt vào mùa khô. Nên kết hợp với việc đổ thuốc lên gốc để tăng hiệu quả.
Cách thu hoạch và bảo quản quả bơ
Thông thường thời gian thu hoạch bơ rơi vào tháng 8 đến tháng 9 hàng năm. Tùy thuộc vào giống có thể sẽ sớm hoặc muộn hơn, nếu có một vài quả bắt đầu rụng là thời điểm thích hợp để thu quả. Khi hái nên cắt cả cuống, tránh va chạm trực tiếp với nền đất gây trầy xước làm ảnh hưởng đến giá trị nông sản.
Quả bơ chỉ có thể có thể bảo quản được tối đa vài tuần với nhiệt độ từ 15 – 30 độ C và độ ẩm không khí từ 85-90%. Do đó sẽ gây ra khó khăn nếu không kịp tìm kiếm nơi tiêu thụ dẫn đến hư hỏng hàng loạt.
Để tránh khỏi nguy cơ tổn thất này, người nông dân có thể tham khảo biện pháp sấy lạnh bơ, tăng thời gian bảo quản bằng máy sấy SASAKI. Sản phẩm này được thiết kế với công nghệ hiện đại giúp giữ nguyên màu, mùi, vị của nông sản.
Ngoài ra còn có hơn 1000 chương trình sấy tự động thông minh giúp tiết kiệm công sức và thời gian. Máy cũng được đánh giá cao nhờ vào công nghệ sấy xanh độc đáo, thân thiện với môi trường.
Tìm hiểu cách trồng cây bơ đúng kỹ thuật là việc làm cần thiết trước khi canh tác loại cây này. Ngoài ra người nông dân nên đảm bảo nguồn tiêu thụ sau khi thu hoạch và có biện pháp bảo quản phù hợp để giữ giá trị kinh tế của nông sản.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
