Hướng dẫn cách trồng chanh dây sai quả cho bà con
Nắm bắt được cách trồng chanh dây cho ra sản lượng và chất lượng tốt là phương án kinh doanh được nhiều hộ nông dân chú trọng. Đặc biệt trong mùa nắng nóng cao điểm sắp tới, giống cây này hứa hẹn bội thu và đem lại hiệu quả kinh tế cao.
Điều kiện tự nhiên thích hợp trồng chanh dây
Trồng chanh dây (chanh leo) yêu cầu vốn ít và kỹ thuật nuôi trồng, chăm sóc không mấy khó khăn. Tuy nhiên, để cây sinh trưởng đem lại hiệu quả kinh tế cao, người nông dân cần đảm bảo các điều kiện tự nhiên sau:
Đất trồng
Đất trồng trên ruộng chanh leo tươi xốp, thoát nước tốt. Thành phần cơ giới trong đất nhẹ, tầng canh tác sâu 40 – 60cm, độ mùn của đất là 1% và PH trung bình 5,5 – 6.
Trước khi gieo trồng, người nông dân tiến hành vệ sinh sạch sẽ đồng ruộng nhằm triệt tiêu mầm mống bệnh. Công tác bừa làm tơi đất, phơi ải đất cách ít nhất 15 – 20 ngày.
Nhiệt độ
Nhiệt độ thích hợp nhất cho sự tăng trưởng của cây chanh dây là từ 16 – 30 độ C. Lưu ý rằng, ở các tỉnh vùng núi phía Bắc nơi có khí hậu rét đậm rét hại kèm sương muối, cây chanh dây sẽ không thể phát triển được. Cây thường ưa những nơi có ánh sáng nhẹ, lượng mưa rải rác 1.600mm/năm.
Thời vụ
Người nông dân có thể trồng cây chanh dây cả 4 mùa trong năm. Tuy nhiên thời điểm thích hợp nhất cho việc gieo giống là từ tháng 11 đến tháng 1 năm tiếp theo.
Khi đảm bảo đúng các điều kiện tự nhiên, cây sẽ có khả năng phát triển tốt hơn, từ đó cho ra năng suất cao. Bên cạnh đó, người nông dân cũng cần phải nắm bắt được kỹ thuật trồng chanh dây hiệu quả giúp đem về nguồn lợi kinh tế như mong đợi.
Kỹ thuật trồng chanh dây
Nắm bắt kỹ thuật trồng chanh dây khoa học, người nông dân cần chú ý những đầu việc sau:
Chọn giống
Hai loại được các nhà vườn chọn lựa nhiều nhất là giống chanh dây vỏ vàng và chanh dây vỏ tím. Người nông dân hay dùng hạt hoặc cây đã ươm trong bầu để gieo trồng.
- Nếu sử dụng hạt giống, bà con nên chọn quả giống già, lớp vỏ nhăn nheo nhưng không được bệnh, vẻ ngoài đen bóng, mẩy, đẹp.
- Nếu dùng bầu ươm thì chú ý những cây có chiều cao từ 10 – 12 cm, khỏe mạnh, và không có lá sâu bệnh.
Ngoài ra, bà con nên chọn mua giống tại các cơ sở uy tín, chất lượng và có giấy chứng nhận đảm bảo.
Làm giàn, khoảng cách trồng chanh dây
Chanh dây thuộc giống cây leo nên làm giàn là phương pháp cần thiết. Bạn có thể thiết kế giàn chanh dây theo kiểu giàn mướp hoặc hình chữ T.
Theo đánh giá của người trồng lâu năm, giàn chữ T tối ưu hơn khi giúp cây đón nắng tốt, hạn chế được nấm mốc. Nên làm giàn cao từ 1,8 – 2 m với các trụ làm từ cây phát tài, cây bông gòn,… hoặc bê tông. Bên trên bà con căng lưới thép với khoảng cách 40 x 40 cm ô vuông cho cây leo.
Tỉa cành, tạo tán
Do chanh dây có tốc độ sinh trưởng nhanh nên bà con cần có phương pháp cắt tỉa, tạo tán đúng kỹ thuật. Mục tiêu giúp tăng khả năng tiếp xúc với ánh mặt trời và khả năng chống chọi với sâu bệnh cao.
Về nguyên tắc tỉa cành, cần cắt cách vị trí phân cành chính từ 10 – 15 cm bằng kéo hoặc dao sắc. Cắt lần lượt từ trong ra ngoài, cành lớn đến cành bé.
Để tạo tán, hãy bấm bớt lá ở gốc và tạo tán cho cây cách nhau tầm 1m. Khi cây leo giàn được 20 – 40cm thì phân 5 – 6 cành cấp 1 cho tỏa đều các hướng. Tiếp tục bấm ngọn tạo tán cấp 2, cũng phân 4 – 5 cành cho lan đều bề mặt giàn. Duy trì làm như vậy cho đến khi cành chanh leo phủ kín giàn.
Ngoài ra, trong quá trình chăm sóc người nông dân cần chú ý loại trừ:
- Các cành mọc dày, cành mù không cho hoa hoặc cành quá còi cọc, đã già và sinh trưởng bất thường.
- Cành, lá bị nhiễm sâu bệnh.
- Tỉa bớt lá già, lá hư hại hoặc cây đã ra trái nhiều cũng nên tỉa bớt lá để giữ chất dinh dưỡng cho quả.
Bằng phương pháp tỉa cành tạo tán đúng khoa học, cây chanh dây sẽ có thêm điều kiện phát triển hơn.
Tưới nước
Chanh dây thuộc loại cây ưa nước, bà con cần đặc biệt chú ý tưới nước cho cây 2 ngày 1 lần. Tập trung tưới vào gốc với lượng nước trung bình từ 20 – 30 lít /1 lần tưới đối với cây trưởng thành hoặc đang trong giai đoạn ra hoa.
Vào mùa khô và thời điểm ra quả, cần tăng lượng nước tưới để cây phát triển cho trái mọng nước.
Bón phân
Để quả đậu trái và ngọt nước, kỹ thuật bón phân cũng rất quan trọng. Theo kinh nghiệm của nhà vườn, nên sử dụng phân bón có đạm, lân, kali hoặc NPK sẽ giúp cây chanh dây đạt năng suất tốt. Tùy theo thời điểm, lượng phân bón cho cây sẽ khác nhau:
- Giai đoạn 1: Từ lúc trồng đến khi ra hoa
Khoảng 5 – 6 tháng, cây sẽ bắt đầu ra hoa kể từ thời điểm gieo trồng. Thông thường cây sẽ trổ bông vào khoảng tháng 4 đến tháng 11 tùy theo khí hậu mỗi vùng. Lúc này, bà con nên bón các loại phân như: NPK 16.16.8; NPK 12.12.6… Thực hiện ngay sau khi trồng khoảng 20 ngày, định kỳ 1 tháng /1 lần với lượng 0,15 – 0,4kg/lần bón. Làm đều đặn đến thời điểm trước 1 tháng khi cây chuẩn bị trổ bông thì ngưng.
- Giai đoạn 2: Nuôi quả
Thời gian ra hoa chỉ kéo dài 1 tuần là bông sẽ héo và rụng để ra quả. Khi cây đậu quả non, chủ vườn bón thêm phân NPK 15.15.15; NPK 16.10.12 hoặc NPK 12.12.18… với liều lượng 0,5kg/cây, đều đặn 2 – 3 lần/ tháng. Căn thời điểm cách 1 tháng trước khi thu hoạch quả thì ngưng.
- Giai đoạn 3: Sau thu hoạch
Sau khi thu hoạch 1 tuần, bà con có thể bón phân hồi phục cho chanh leo như NPK 16.16.8; NPK 12.12.6,… Chú ý tăng lượng mỗi lần bón lên 0,3 – 0,5kg và định kỳ 1 tháng/1 lần. Tiếp tục quy trình chăm bón đến trước thời điểm ra hoa đợt tiếp theo cách 1 tháng thì ngưng.
Phòng, trừ bệnh hại
Một số biện pháp phòng trừ bệnh hay được sử dụng gồm:
- Phơi xới đất ít nhất 3 tháng trước khi gieo trồng để ngăn ngừa tuyến trùng.
- Trồng theo mật độ thích hợp, không để tán dày sẽ khiến cây khó quang hợp và tích tụ mầm bệnh.
- Mua giống ở các cơ sở lớn, uy tín. Lựa chọn giống cây khỏe, có khả năng kháng bệnh tốt.
- Thực hiện đúng theo kỹ thuật trồng và luôn kiểm tra, giám sát định kỳ.
- Sử dụng đúng liều lượng chế phẩm sinh học được khuyến cáo để loại bỏ mầm bệnh.
Thu hoạch và bảo quản chanh dây
Nên tiến hành thu hoạch chanh dây cẩn thận, tránh làm trầy xước vỏ sẽ khiến vi khuẩn gây hại dễ xâm nhập. Ngoài ra, bà con nên hái quả khi chưa quá chín, nếu không trái sẽ bị nhũn và nhanh hỏng. Tiếp đó, đem bảo quản tại nơi khô ráo và thoáng mát. Vận dụng những kỹ thuật trồng chanh dây đúng cách sẽ giúp cải thiện năng cây trồng, đem lại mùa “bội thu” cho người nông dân.
Chanh leo sau khi thu hoạch có thể được chế biến thành đa dạng các loại thực phẩm, làm chanh leo sấy dẻo thơm ngon và mang lại giá trị thành phẩm cao hơn.
Xem thêm: Giải pháp “cứu” nông sản, tăng giá trị bằng máy sấy nông sản
Trên đây là tổng hợp những thông tin cần thiết về cách trồng chanh dây sai trái được bà con tin tưởng áp dụng. Hi vọng rằng đây sẽ là cẩm nang hữu ích giúp bạn đạt hiệu quả cao khi đầu tư vào loại quả này.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
