Hướng dẫn các kỹ thuật trồng cà rốt cho vụ mùa bội thu

Cà rốt là loại cây có giá trị dinh dưỡng và kinh tế cao, có thể dùng để ăn tươi hoặc chế biến thành sản phẩm bổ dưỡng. Do đó, kỹ thuật trồng cà rốt để nâng cao năng suất là điều bà con luôn quan tâm. 

Điều kiện tự nhiên của cây cà rốt

Cây cà rốt có tên khoa học là Daucus carota subsp sativus, là một loại cây có củ, màu vàng cam, đỏ, vàng, trắng hay tía, chứa nhiều tiền tố của vitamin A tốt cho mắt. Điều kiện tự nhiên thích hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của cây là:

Ánh sáng

Cây cà rốt cần có ánh sáng ngày dài (trên 12 giờ chiếu sáng/ngày). Ở điều kiện ngày ngắn (chiếu sáng dưới 10 giờ), cây sẽ kém phát triển và giảm năng suất. Cây càng cần cường độ ánh sáng mạnh hơn khi ở giai đoạn cây con. Lúc này, cần làm sạch cỏ trên luống để tập trung ánh sáng cho cây.

Nhiệt độ 

Cây cà rốt chịu lạnh, có thể nảy mầm sau 20 – 25 ngày ở nhiệt độ 8oC. Ở nhiệt độ thích hợp hơn là 20oC – 25oC, cây nảy mầm sau 5 – 7 ngày. Nhiệt độ trung bình để cây hình thành của là 20oC – 22oC. Ở 25oC, củ phát triển yếu, hàm lượng vitamin A giảm.

Đất trồng 

Cà rốt là cây rễ củ nên đất trồng cần tơi xốp, nhiều mùn. Nếu đất có thành phần cơ giới nặng, phần củ sẽ bị ngắn và phân nhánh.

Độ ẩm

Chế độ nước khi trồng cà rốt tương đối khắt khe. Củ sẽ bị nhỏ, phân nhánh nhiều nếu thiếu nước. Trường hợp độ ẩm trong đất quá cao, củ dễ bị bệnh, bị nứt và giảm chất lượng sản phẩm. Độ ẩm thích hợp cho cây là 60% – 70%.

Chọn giống

Giống được sử dụng hiện nay là giống địa phương do nông dân tự sản xuất, có thời gian sinh trường từ 95 – 110 ngày, củ dài 18cm – 22cm, năng suất 25 – 30 tấn/ha.

Một số giống phục tráng từ giống địa phương và nội nhập sẽ có hình thức đẹp, củ dài 22cm – 25cm, năng suất cao trên 30 tấn. Ngoài ra còn một số giống nội nhập của Vilmorin (Pháp) như Seamllienee, Tim-Tom, Nantaise,… có củ to, tiềm năng năng suất cao.

Bên cạnh điều kiện tự nhiên, kỹ thuật trồng cà rốt cũng rất quan trọng cho sự phát triển của cây.

Kỹ thuật trồng cây cà rốt

Để trồng được những củ cà rốt tươi ngon, người nông dân cần quan tâm đến những tiêu chuẩn trong quy trình canh tác và chăm sóc cây.

Thời vụ 

Cà rốt được trồng từ tháng 8 đến đầu tháng 2 năm sau, thì điểm thu hoạch là tháng 11 đến tháng 5 năm sau, trong đó, có thể phân thành 3 trà như sau:

Chuẩn bị đất

Đất trồng phải tơi xốp, tầng canh tác sâu trên 30cm, chọn đất có cấu tượng nhẹ, thoát nước tốt và làm đất thật kỹ, dọn sạch cỏ dại, cày bừa kỹ, phay nhỏ, san phẳng rồi lên luống.

Ở vụ sớm, chiều rộng luống từ 85cm – 90cm và 80cm – 85cm với 2 vụ còn lại. Mặt luống rộng 60cm – 70cm, cao 20cm – 25cm, rãnh rộng 25cm – 30cm.

Sau khi mặt luống được san phẳng, kẻ 3 hàng trên mặt luống theo chiều dọc và sâu khoảng 5cm, các hàng cách nhau 13cm – 15cm.

Tưới cho đất ẩm và phun Dual 25ml/bình 8 lít trước khi gieo hạt 4 – 5 ngày.

Cách trồng 

Lượng hạt gieo tùy theo vụ:

• Vụ sớm: 100g – 200g/sào
• Chính vụ: 100g/sào
• Vụ muộn: 70g – 90g/sào

Trước tiên, ngâm hạt trong nước ấm (3 sôi 2 lạnh) từ 8 – 10 giờ rồi đem ủ 1 – 3 ngày. Việc ủ hạt nên áp dụng ở vụ muộn do nhiệt độ ở giai đoạn này thấp nên hạt khó nở. Có thể vùi hạt vào tro ấm hoặc để cạnh bếp để thúc hạt nhanh nở hơn. 

Hạt có thể ủ đến 5 – 7 ngày khi nhú rễ. Trước khi đem gieo phải gat hạt cho gần khô rồi trộn với đất bột trắng hoặc bột vôi để dễ nhận biết.

Hạt có thể gieo thủ công bằng tay hoặc bằng máy, gieo theo kiểu bỏ hốc, cách nhau 3cm, mỗi hốc 1 – 2 hạt, lượng 12 – 15kg/ha. Nếu gieo hạt bằng máy thì không nên ủ rễ dài, tránh hạt xuống không đều.

Nên trộn chung với tro bếp hoặc cát sạch để gieo cho đều sau khi làm đất. Gieo xong phủ rơm, cỏ khô hoặc tưới nylon 1 x 1mm và tưới ẩm mỗi ngày.

Khi cây đã mọc đều, tỉa bỏ những cây yếu, còi cọc hoặc mọc dày. Trước khi bón thúc lần 3 (hoặc lần cuối trong mùa mưa), cần tỉa định cây kết hợp với nhổ cỏ với khoảng cách 20cm x 20cm vào mùa mưa, 20cm x 15cm vào mùa khô.

Bón phân

Lượng phân bón tính cho 1 ha/vụ như sau:

– Phân chuồng hoai: 40m3; Vôi: 800kg – 1.000kg; hữu cơ vi sinh: 1.000kg.

– Phân hóa học (lượng nguyên chất): 150kg N, 150kg P2O5, 240 K2O.

Lưu ý: Chuyển đổi lượng phân hóa học thành phân đơn hoặc NPK:

• Cách 1: Ure: 326kg; Super lân: 937,5kg; KCl: 400kg;
• Cách 2: NPK 15-15-20: 1.000kg; KCl: 67kg.

* Bón theo cách 1:

* Bón theo cách 2:

Lưu ý: Phun thêm phân bón lá chứa đủ Mg, Mn, Cu, Fe, Mo theo khuyến cáo trên bao bì. Chỉ sử dụng phân bón thuộc Danh mục phân bón được phép sản xuất, kinh doanh và sử dụng tại Việt Nam.

Làm cỏ 

Cây cà rốt yêu cầu ánh sáng xuống gốc ngày dài, nên làm sạch cỏ luống để tập trung ánh sáng cho cây.

Tưới nước

Người nông dân không cần tưới nước cho cây nếu gieo vào mùa mưa, nhưng vào mùa nắng thì cần tưới 2 lần/ngày cho đến khi mọc đều. Sau đó, tùy độ ẩm của đất mà tưới cho thích hợp, đảm bảo đủ lượng nước cho cây.

Tỉa cành, hoa

Khi cây cao 5cm – 7cm, tiến hành tỉa lần 1, nhổ bớt những cây mọc chen chúc, giữ lại khoảng cách giữa 2 cây là 5cm – 7cm

Vun luống

Cà rốt cần đất tơi xốp để củ phát triển. Vì vậy, cần xới xáo và vun luống tối thiểu 2 lần/vụ kết hợp với bón thúc.

• Lần 1: Sau khi tỉa định cây, làm cỏ, xới xáo và vun nhẹ để cây ăn sâu xuống đất hơn
• Lần 2: Khi củ bắt đầu phát triển, dùng cuốc vét đất ở rãnh phủ lên mặt luống sao cho kín, giúp củ không bị xanh đầu do tiếp xúc với ánh sáng.

Phòng, trừ sâu bệnh 

• Sâu xám: sử dụng thuốc như Abamectin, Cypermethrin để phòng trừ, với liều lượng theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
• Sâu khoang: Vệ sinh đồng ruộng, làm đất kỹ trước khi trồng, dùng bả chua ngọt để bắt bướm, ngắt bỏ ổ trứng, diệt sâu non mới nở.
• Rệp muội: Tưới nước giữ ẩm cho cây trong điều kiện mùa khô. Sử dụng một số hoạt chất Imidacloprid, Thiamethoxam để phòng trừ.
• Bệnh đốm vòng: Trước khi gieo cần xử lý hạt giống bằng nước nóng 500C trong 30 phút. Sử dụng hoạt chất Chitosan 2% + Oligo- Alginate 10% (2S Sea & See 12WP), Oligo-Alginate (M.A Maral 10SL) để phòng trừ.
• Bệnh thối nhũn: Phải thu gom tiêu hủy sớm cây bị bệnh. Sử dụng hoạt chất Trichoderma spp + K-Humate + Fulvate + Chitosan + Vitamin B1 (Fulhumaxin 5.65SC) để phòng trừ.
• Bệnh cháy lá: Sử dụng thuốc Bordeaux (50gr CuSO4 + 50gr vôi nhão) hoặc Derosal 20cc/10lít.
• Bệnh thối đen do nấm Alternaria radicirima và bệnh thối khô do nấm Pronarostrupii sp: Thực hiện phòng trừ bằng các loại thuốc như Plant 50WP (20-30g/10 lít nước), Derosal 50SC (15-20ml/10 lít nước); Kocide 53,8DF (20g/10 lít nước), Cuproxate 345SC (20-25ml/10 lít nước).

Sau khi cây đã phát triển tốt, có thể tiến hành thu hoạch và bảo quản trước khi tiêu thụ.

Thu hoạch và bảo quản cà rốt

Thời gian sinh trưởng của cà rốt là 100 – 130 ngày. Tiến hành thu hoạch khi lá ngả vàng, lá non ngừng sinh trưởng. Không nên để quá già làm chất lượng bị giảm. Hạn chế tối đa xây xát củ.

Nếu cần mẫu mã, chọn củ đẹp ngay khi thu hoạch, xịt nước máy để rửa sạch đất, xử lý 1 phút trong dung dịch calcium hypochlorite 1% hoặc nước vôi 2% đã lọc trong. Tránh làm xây xát củ, hong khô trước khi đóng gói và vận chuyển đến khách hàng.

Sau khi thu hoạch, để kéo dài thời gian sử dụng hoặc xử lý cà rốt để thành chế phẩm khô thì máy sấy là thiết bị quan trọng hỗ trợ người dân. Máy sấy Sasaki có dải sấy rộng, đều, đảm bảo sấy đa dạng và đa mục đích. Máy cung cấp 3 tính năng sấy lạnh, sấy nhiệt và sấy bơm nhiệt nên có thể đa dạng hóa sản phẩm sấy từ rau củ, trái cây cho đến thủy hải sản, dược liệu,…. Sản phẩm rau củ sau khi sấy sẽ được đảm bảo màu sắc, mùi hương và hương vị. Đồng thời, máy có khả năng tiết kiệm 50% thời gian sấy nhờ chức năng rút ẩm từ bên trong kết hợp với hệ thống tái tạo năng lượng tuần hoàn. 

Kỹ thuật trồng cà rốt và chăm sóc cây đúng cách sẽ mang lại cho người nông dân vụ mùa bội thu, sản phẩm chất lượng và giá trị kinh tế cao.

Nguyễn Mạnh Hà

Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.