Tổng quan chi tiết về cây trà shan tuyết cổ thụ và cách sấy lá trà
Cây trà Shan Tuyết cổ thụ là nguyên liệu tạo ra dòng trà cùng tên thượng hạng với đặc điểm mang tính đặc thù. Trà từ cây Shan Tuyết không chỉ mang hương vị làm say mê người thưởng thức, đây còn là “bài thuốc” thiên nhiên hữu ích tăng cường sức khỏe hiệu quả.
Tổng quan về cây trà shan tuyết cổ thụ
Trà Shan Tuyết có hương thơm dịu, vị ngọt chát nhẹ. Trà được chế biến từ loại cây chè cổ thụ với cách thu hoạch và chế biến khác biệt không phải loại nào cũng có.
Trà shan tuyết ở đâu?
Trà Shan Tuyết hay còn gọi là chè Shan Tuyết là loại trà quen thuộc của dân tộc Mông, Dao tại Việt Nam. Vậy trà shan tuyết tiếng anh là gì? Theo tiếng Anh, loại trà này được gọi là Snow Shan tea. Trà có đặc tính thơm dịu, vị đắng chát chuyển dần sang ngọt. Nước khi pha vàng sánh mật ong.
Điều kiện thích hợp để cây trà Shan Tuyết phát triển tốt là những nơi có địa hình cao, nhiệt độ chênh lệch lớn giữa ngày và đêm. Với những khu vực độ cao hơn 1200 m mây mù bao phủ, cây có thể cao tới vài mét. Ở Việt Nam, chúng phân bố chủ yếu ở một số vùng thuộc tỉnh Hà Giang và Sơn La.
Đặc điểm cây trà Shan tuyết
Búp chè Shan Tuyết có màu trắng xám, to, phủ lớp lông mịn trắng trên bề mặt. Tại Hà Giang, cây sống vùng núi cao nhiệt độ thấp, sương mù bao phủ quanh năm. Có thể kế đến Phìn Hồ (Hoàng Su Phì), Lũng Phìn (Đồng Văn), Cao Bồ (Vị Xuyên),… Tại những vùng này, chúng có đường kính 20 – 80 cm và mọc lẫn trong các cây rừng ở độ cao 1300 m so với mực nước biển.
Ngoài Hà Giang, chè Shan Tuyết cũng được phân bố phổ biến ở Tà Xùa (Sơn La). Cây có gốc xù xì, trắng mốc bao quanh thân. Thân to, tán lá trà shan tuyết rộng và xanh đậm.
Dù xuất xứ địa phương nào, cây Shan Tuyết đều cho ra thành phẩm thượng hạng mang đậm hương vị núi rừng mà không kém phần thanh nhã. Không chỉ vậy, những lợi ích về sức khoẻ cũng là điểm cộng để Shan Tuyết ghi điểm trong mắt người dùng.
Công dụng trà shan tuyết
Trà Shan Tuyết có dược tính cao và mang trong mình nhiều dưỡng chất quý báu. Trà cũng có thể kết hợp với một số thực phẩm khác như gừng, mật ong hay trà sữa shan tuyết để đa dạng khẩu vị và tăng cường sức khỏe. Và từng đối tượng riêng biệt, thức uống này sẽ phát huy công dụng khác nhau.
Với phụ nữ
Với những ai muốn duy trì vóc dáng thon gọn thì trà chính là lựa chọn lý tưởng. Chúng hỗ trợ giải độc, làm tan mỡ và thúc đẩy hệ tiêu hoá hoạt động mạnh mẽ. Ngoài ra, uống trà thảo mộc hàng ngày còn phòng bệnh tim mạch, tăng đàn hồi tim và cải thiện lưu thông máu hiệu quả. Làn da cũng trở nên láng mịn, căng bóng, ít nám và tàn nhang hơn.
Với người trưởng thành
Bên cạnh thanh nhiệt giải độc, pha trà Shan Tuyết uống còn giải tỏa căng thẳng và duy trì tỉnh táo. Hương trà làm hưng phấn thần kinh, tăng khả năng ham muốn. 20 – 30 % hợp chất diệt khuẩn trong Shan Tuyết góp phần hạn chế viêm nhiễm, làm chậm quá trình lão hoá các tế bào trong cơ thể.
Với trẻ em
Tương tự hoa dâm bụt khô, Trà bổ sung vitamin, đảm bảo đường, các fluoride và dưỡng chất thiết yếu cho sự phát triển của trẻ. Chúng bổ sung năng lượng cho các hoạt động hàng ngày của con trẻ. Nước trà còn thanh lọc cơ thể, thúc đẩy tiêu hoá và nâng cao hệ miễn dịch – đề kháng hiệu quả. Ngừa sâu răng, làm chắc răng cũng là lợi ích quan trọng của Shan Tuyết mà các bố mẹ không nên bỏ qua.
Với người cao tuổi
Các vitamin A, B, C và các amino axit trong Shan Tuyết sẽ làm chậm quá trình lão hóa, ngăn ngừa một số bệnh lý, tốt cho điều trị tiểu đường, lợi tiểu và thải độc. Uống trà đều đặn còn hỗ trợ giúp người già kéo dài tuổi thọ.
Khi nhắc đến trà, nhiều người thắc mắc trà Shan Tuyết có mất ngủ không. Thực chất, với cơ địa từng người sẽ có tác động nhất động đến chất lượng giấc ngủ. Song, với người già thì khả năng mất ngủ cao hơn. Đó là lý do không nên cho người cao tuổi uống nhiều và uống trước khi đi ngủ.
Từ các thông tin có thể thấy không phải ngẫu nhiên trà Shan Tuyết được người dùng đón nhận nhiệt tình. Không chỉ hương vị, những giá trị về sức khoẻ cũng làm nên thế mạnh của thức uống này.
Xem thêm: Nên uống trà xanh tươi hay khô?
Shan Tuyết có quy trình sản xuất truyền thống từ khâu thu hoạch chè đến sao khô. Trong đó, bước làm khô mang tính quyết định đến chất lượng thành phẩm.
Cách sấy trà shan tuyết
Quy trình làm chè khô về cơ bản gồm các bước cụ thể sau:
- Búp chè tươi sau khi thu hoạch để ráo sương hoặc nước ẩm.
- Vò chè bằng cách cho vào túi vải rồi vò tay hoặc chân. Làm như vậy để làm dập nguyên liệu, phá vỡ tế nào tamin, giảm độ chát và ẩm. Vò 2 lần, mỗi lần 30 – 45 phút.
- Rải chè ra lưới sàng hoặc nia, mẹt một lớp dày khoảng 5 cm.
- Cho chè vào chảo gang hoặc tôn ở nhiệt độ cao, quay hoặc đảo đều tay.
- Làm khô chè bằng cách sấy ở nhiệt độ từ 95 – 105 độ C trong vòng 30 – 40 phút.
Chè sau khi sấy có mùi thơm, không ám khói hay cháy khét. Độ ẩm duy trì từ 3 – 5 %. Và đây chỉ là một trong nhiều cách sấy chè. Mỗi vùng miền sẽ có cách chế biến khác nhau để tạo nên hương vị mang tính bản sắc.
Để có mẻ chè ngon phải kể đến kinh nghiệm làm nghề của người thợ và chất lượng máy móc. Trong đó, máy sấy đóng vai trò quan trọng.
Máy sấy trà shan tuyết
Hiện nay trên thị trường có đa dạng các dòng máy sấy chè khác nhau. Có thể sử dụng các loại tôn sao truyền thống hoặc các dòng máy chuyên dụng theo công nghệ mới. Và máy sấy lạnh SASAKI là cái tên đáng để tham khảo.
Máy được phát triển bởi SASAKI, một thương hiệu dẫn đầu về công nghệ sấy mới. Máy tận dụng chênh lệch nhiệt độ, độ ẩm để làm khô nguyên liệu đến mức ẩm tối ưu dưới 5%. Hoạt động theo nguyên lý này có tác dụng giữ trọn vẹn hình dạng, hương vị, màu sắc và thành phần dưỡng chất vốn có. Đặc biệt, với sản phẩm yêu cầu cao về cấu trúc và hình dạng như trà thì đây chính là điểm không thể bỏ qua. Khả năng tối ưu hoá tự động, tiết kiệm năng lượng lên tới 83% so với máy truyền thống,… cũng là số ít trong nhiều thế mạnh làm nên giá trị của SASAKI.
Các chia sẻ trên là những thông tin chi tiết về trà cũng như cây trà Shan Tuyết cổ thụ. Từ đó có thể khẳng định, đây chính là dòng trà hoàn hảo ở cả hương, sắc, vị và lợi ích sức khỏe. Hơn hết, đây còn là biểu tượng văn hoá truyền thống lâu đời của dân tộc Dao, Mông nói riêng và Việt Nam nói chung cần được giữ gìn và phát huy.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
