Hướng dẫn các kỹ thuật trồng cà tím sai trái cho bà con

Kỹ thuật trồng cà tím chống sâu hại rất quan trọng đối với bà con, vi đây là loại cây dễ nhiễm khuẩn bệnh. Mặc dù cà tím là loại cây rất dễ trồng, mau thu hoạch và dễ tiêu thụ, nhưng để cây tránh nấm, cho năng suất cao thì người dân cần hiểu biết về quy trình canh tác và chăm sóc cây.

Điều kiện tự nhiên của cây cà tím 

Cây cà tím, hay có tên gọi khác là cà nâu, cà dái dê, tên khoa học là Solanum Melongena. Đây là loại thực phẩm mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe, bởi nó bao gồm vitamin B6, C, K, chất khoáng và chất xơ. Đặc biệt, trong cà tím không có chứa cholesterol và các chất béo bão hòa.

Để cây cà tím sinh trưởng thuận lợi nhất, người nông dân cần lưu ý đến các điều kiện tự nhiên thích hợp cho sự phát triển của cây.

Ánh sáng

Cây ưa sáng, trồng ngoài trời là thích hợp nhất để hấp thụ ánh sáng, đặc biệt là lúc cây ra hoa kết quả.

Nhiệt độ 

Cây cà tím thích hợp với thời tiết ấm áp, ở nhiệt độ ban ngày từ 25°C – 35°C, ban đêm 20°C – 27°C

Đất trồng 

Cà tím có thể trồng trên nhiều loại đất khác nhau, chỉ cần đất tơi xốp, không bị phèn chua nồng độ PH khoảng 6, trong đó phù hợp nhất là đất pha cát, đất giàu dinh dưỡng, giữ ẩm và thoát nước tốt, không cao hơn 800, so với mặt nước biển.

Chọn giống

Hiện nay, giống Thái Lan (màu tím đậm) là giống có năng suất cao và khả năng chống bệnh khá.

Không chỉ yêu cầu về điều kiện tự nhiên, kỹ thuật canh tác cũng rất quan trọng khi trồng loại cây này.

Kỹ thuật trồng cây cà tím

Chuẩn bị kỹ lưỡng là yêu cầu bắt buộc giúp quá trình trồng cà tím diễn ra thuận lợi, trong đó, những tiêu chuẩn chính là:

Thời vụ 

Cà tím trồng được quanh năm, tuy nhiên để đạt năng suất cao thì nên trồng đúng thời điểm:

Theo kinh nghiệm và tài liệu kỹ thuật trồng cây cà tím của nhiều nhà vườn:

• Đối với các tỉnh Nam Bộ: Không trồng vào các tháng mùa mưa (tháng 5,6)
• Đối với các tỉnh Bắc Bộ: Không nên trồng vào tháng 12 và tháng 1 vì dễ bị sâu gây hại

Khoảng cách  

Cà tím được trồng bằng cách gieo hạt ở liếp ương. Mỗi liếp rộng 0.8m – 0.9m, cao 30cm – 40cm. Tim các liếp cách nhau 1.2m. Trồng thành 1 hàng, mỗi cây cách nhau 50cm – 60cm (nếu mùa nắng đất xấu), hoặc 70cm – 80cm (mùa mưa đất tốt)

Vào mùa mưa, có thể làm mương sâu quanh ruộng, lên liếp cap để thoát nước dễ hơn. Có thể trồng xen với cây tỏi hoặc rau khác họ ngắn ngày vào giữa 2 hàng cà tím.

Chuẩn bị đất

Nên đào đất và phơi ải trước 20 – 30 ngày để đất thông thoáng, xử lý đất bằng vôi và tro bếp, lượng bón 50kg vôi, 60kg tro cho 1ha. Không trồng nhiều vụ cà tím trên cùng một chân đất hay đất đã trồng các cây họ cà (cà chua, ớt,…), mà nên luân canh với các cây họ khác.

Cách trồng 

Quy trình trồng cà tím bao gồm các bước:

• Ngâm ủ hạt:

Việc ngâm nước giúp lớp vỏ dày của cà tím mềm hơn, tỷ lệ này mầm cao hơn. Chúng ta tiến hành ngâm hạt giống trong nước lạnh khoảng 24 – 30 giờ, sau đó ngâm tiếp trong nước ấm khoảng 50°C. Tiếp theo, sử dụng một chiếc khăn ẩm ủ kín hạt cho đến khi nứt nanh, nảy mầm mới đem gieo trên đất trồng.

• Gieo hạt:

Chúng ta gieo từ 2 – 3 hạt trong mỗi bầu đất ươm. Sau đó phủ một lớp đất mỏng có độ dày 0.5cm – 1cm. Gieo xong thì tưới nước lên bầu đất để đảm bảo độ ẩm, giúp cây phát triển nhanh hơn.

• Trồng cây con:

Sau 5 – 7 ngày gieo hạt, cây sinh trưởng đến khi có khoảng 5 – 6 lá, chiều cao từ 6 – 8cm thì lựa chọn cây khỏe nhất để trồng lên vườn đã chuẩn bị đất trước đó.

Trồng vào buổi chiều, tạo một lỗ nhỏ trên đất rồi cho cây xuống, lấp đất lên sao cho cây đứng vững. Tưới nước đầy đủ và che phủ tránh nắng cho cây con trong 1 tuần đầu tiên, tới khi cây bén rễ.

Bón phân

Cà tím sinh trưởng dài ngày nên cần bón nhiều phân, ngăn ngừa rụng hoa rụng quả.

Lượng phân bón tính cho 1.000m2 đất như sau:

• Phân chuồng hoai mục: 1,5 tấn  – 2 tấn
• Phân Super lân: 35kg
• Phân Urea: 20 -25kg
• Phân KCl: 15kg – 20kg
• Vôi bột: 50kg

Bón lót: Khoảng ⅔ lượng phân chuồng, toàn bộ lượng vôi và phân lân. Có thể thay thế phân chuồng bằng phân hữu cơ vi sinh hoặc phân hữu cơ khác với lượng bằng ⅓.

Bón thúc: Chia thành 4 kỳ

Vun gốc

Khi cây con mới trồng cần tăng độ ẩm cho đất, giúp bộ rễ phát triển và cây lớn nhanh. 1 tháng sau khi cây con trồng thì vun gốc để tăng cường khả năng giữ nước, chống đổ ngã cho cây.

Tưới nước

7 ngày sau khi cấy cần kiểm tra ruộng và dặm những cây chết vào buổi chiều. Cần tưới nước ngay khi trồng xong để cây không bị héo. Để cung cấp đủ nước cho cây trong suốt thời gian sinh trưởng mà không bị ngập úng, người dân có thể tham khảo phương pháp tưới rãnh hoặc tưới có hệ thống tưới nhỏ giọt và có màng phủ nông nghiệp. 3 – 5 ngày tưới 1 lần tùy mùa vụ.

Làm cỏ

Làm cỏ đều đặn và thường xuyên để đảm bảo độ thông thoáng, tránh tình trạng tranh chất dinh dưỡng, giảm nguy cơ sâu bệnh, Nên kết hợp với xới xáo gốc nhằm tăng độ tơi xốp, cải thiện khả năng thoát nước.

Tỉa cành, hoa

Sau khi mọc được 7 – 9 lá, cây cà tím bắt đầu có trái. Khi đó, chỉ để lại một nhánh gần chùm trái thứ nhất, cần cắt tỉa những nhánh dưới chùm hoa thứ nhất do những nhánh này phát triển yếu, quả hình thành chậm, mọc thẳng đứng làm cho bên trong tán cây rậm rạp, thiếu ánh sáng, sâu bệnh dễ phát triển.

Từ thời kỳ giữa đến cuối thời gian sinh trưởng, cây mọc thêm nhiều lá phía dưới làm cho cây rậm rạp và thiếu ánh sáng, cần tỉa lá kịp thời để bón thúc cho cây ra hoa, đậu thêm nhiều quả.

Phòng, trừ sâu bệnh 

Một số sâu bệnh hại khi trồng cà tím:

• Sâu đất, tuyến trùng: Trước khi trồng, xử lý đất bằng Basudin 10H lên hốc gieo, hoặc rãi quanh gốc sau khi cấy.
• Sâu xanh: Sử dụng Karate,… phun khi sâu còn nhỏ, kết hợp diệt sâu và trứng 
• Nhóm chích hút: Rầy xanh, bọ trĩ, nhện Actara, …
• Sâu vẽ bùa: Ofunack, Triggard, SK99, Dragon, Pyrinex vào sáng sớm.
• Bệnh chết cây: Coc 85, Polygam, Topsin, Luster, Vanicide, Hexin tưới gốc khi bệnh vừa chớm, kết hợp nhổ cây bệnh đem đốt.
• Bệnh phấn trắng trên trái: Derosal, Polygam, Dithane – M45, Kumulus,  Topsin, Sulox, Dipomate, Thio-M phun khi cây vừa nhiễm bệnh, hoặc phun phòng khi thời tiết thuận lợi cho bệnh như sương mù, mưa dầm, mưa nắng xen kẽ, kết hợp với tỉa bỏ quả bệnh. Đồng thời tỉa bớt lá già, nhánh, thoát nước, cắm chà, giăng dây để làm giảm ẩm độ trong ruộng.

Lưu ý, sử dụng thuốc với nguyên tắc “4 đúng” (đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng-nồng độ và đúng cách) và có thời gian cách ly an toàn.

Khi quả đạt tiêu chuẩn, có thể tiến hành thu hoạch và bảo quản trước khi mang đi tiêu thụ.

Thu hoạch và bảo quản cà tím

Có thể thu hoạch cà tím sau khoảng 50 – 60 ngày từ khi gieo trồng. Để nhận biết thời gian thu hoạch, hãy xem vỏ bên ngoài của cà tím phải bóng, không có nếp nhăn và màu sắc đồng nhất. Nếu vỏ mờ và hạt bên trong sẫm màu thì quả sẽ có vị đắng. Khi thu hoạch, cứ 3 – 4 ngày hái 1 lần và kéo dài như vậy đến 4 – 5 tháng. Năng suất trung bình mỗi mẫu và từ 30 – 40 tấn quả.

Cà tím được bảo quản trong tủ lạnh trong 1 tuần, nhiệt độ từ 7 – 10°C, độ ẩm tương đối đến 90%. Không rửa hoặc cắt trước để tránh làm tổn thương khiến quả nhanh hỏng. Tuy nhiên, đây chỉ là cách bà con sử dụng khi thu hoạch số lượng nhỏ hoặc bán ngay cho thương lái. Để số lượng lớn cà tím được kéo dài thời gian sử dụng, máy sấy lạnh sẽ là giải pháp hợp lý. 

Máy sấy Sasaki sử dụng công nghệ sấy lạnh cao cấp, hoạt động theo nguyên lý tuần hoàn kín. Với dải nhiệt thấp từ 10℃ – 50℃ và độ ẩm khoảng 10% – 30%, máy có khả năng sấy không chỉ các loại dược liệu, mà còn cả nông sản, hải sản, hoa quả,…, thậm chí là các loại nguyên liệu khó nhạy cảm với nhiệt độ, mà vẫn đảm bảo chất lượng thành phẩm đồng đều, màu sắc, hương vị, hàm lượng dinh dưỡng được giữ nguyên.

Máy sấy công nghiệp SASAKI cung cấp công nghệ sấy độc đáo hiện đại 3 trong 1 là sấy lạnh, sấy nhiệt, sấy bơm nhiệt trên 1 thiết bị sấy giúp các cơ sở chế biến và sản xuất có thể đa dạng hóa sản phẩm đầu ra. Máy sấy hoạt động dựa trên nguyên tắc ngưng tụ và tách nước kép trong buồng sấy, giúp độ ẩm sản phẩm sau sấy đạt độ ẩm tối ưu dưới 5%. Nhờ vậy, giúp kéo dài thời gian bảo quản hơn từ 6 tháng – 1 năm.

Kỹ thuật trồng cà tím được áp dụng chính xác có thể giúp người nông dân có được vườn trồng đạt tiêu chuẩn, từ đó tăng năng suất và có nguồn thu nhập tốt cho gia đình.

Nguyễn Mạnh Hà

Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.