Hướng dẫn kỹ thuật trồng cây cà gai leo sai quả cho nông dân
Kỹ thuật trồng cây cà gai leo đang ngày càng được quan tâm vì nhu cầu sử dụng cây cà gai leo như một loại dược liệu ngày càng nhiều. Chủ động tìm hiểu kỹ thuật trồng cà gai leo sẽ đem lại giá trị kinh tế cao cho các nhà vườn.
Yêu cầu điều kiện tự nhiên của cây cà gai leo
Cây cà gai leo còn được gọi là cà lù, cà quýnh hay gai cườm. Cà gai leo có dạng thân leo, bò trên đất hoặc leo lên các loài cây khác, phần thân của cây có chiều dài từ 60-100cm. Lá cây có hình bầu dục, lông màu trắng mịn. Hoa mọc thành từng cụm, có màu trắng. Cây ra hoa vào khoảng tháng 4-5, quả chín sẽ có màu đỏ đậm.
Ánh sáng và nhiệt độ
Cà gai leo là cây ưa sáng, thích hợp trồng với khí hậu của nước ta. Nên ươm trồng cây vào tháng 1-2, thời tiết mát mẻ và đưa cây ra vườn vào tháng 2-3.
- Ở miền Bắc nên trồng vào đầu xuân lúc thời tiết ấm mát, có mưa xuân giúp cây phát triển tốt.
- Miền Nam nên trồng đầu mùa mưa, thời tiết mát mẻ giúp cây con tránh các tác động xấu từ mặt trời.
Đất trồng
Cà gai leo là cây có bộ rễ ăn cạn, vì vậy không nên trồng cà gai leo ở các vùng đất trũng, ngập nước. Đất trước khi trồng cần được làm nhuyễn, tơi xốp, xẻ rãnh và lên luống rộng 70cm, độ sâu 30cm, trồng hàng đơn.
Chọn giống
Lượng giống nên gieo từ 1.8-2kg/ha. Quả chọn làm giống nên chọn từ những cây mẹ khỏe mạnh, quả to già chín mọng, không chọn quả xanh vì không đủ chất lượng, độ nảy mầm kém. Phơi khô quả cà gai leo đến khi vỏ nhăn lại, chuyển sang màu đen sau đó tách lấy hạt.
Trước khi gieo cần xử lý hạt giống bằng cách ngâm nước ấm khoảng 4 giờ, sau đó vớt ra ủ với cát ẩm từ 3-4 ngày để hạt nứt ra rồi mới đem gieo. Đồng thời, trong quá trình ngâm cần loại bỏ các hạt lép, thối hỏng.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cà gai leo
Sau khi chọn được giống tốt, cần nắm vững kỹ thuật gieo trồng để đạt được hiệu quả thu hoạch cao.
Thời vụ
- Thời điểm gieo ươm: Tháng 1 đến tháng 2 dương lịch.
- Thời điểm trồng: Tháng 2 đến tháng 3 dương lịch.
Khoảng cách
Mật độ thích hợp để trồng cây là hàng cách hàng 50x50cm hoặc 50x40cm, cây cách cây 50x50cm.
Cách trồng
Bóc nhẹ túi bầu, đặt chính giữa hố và lấp đất chặt ở gốc, tưới nước ngay sau khi trồng để tránh rút nước.
Bón phân
Lượng phân bón cho 1 ha: Phân chuồng hoai 8-10 tấn + phân vi sinh 3 tấn + đạm ure 600-700kg + phân NPK 700-800kg.
Bón lót bằng phân hữu cơ cho cây bằng phân chuồng hoặc phân vi sinh, không nên sử dụng phân hóa học, đặc biệt là ure. Bón phân với tỷ lệ như sau: 10 tấn phân chuồng + 3 tấn phân vi sinh + 200kg vôi bột cho 1 ha.
Bón thúc 3 lần:
- Lần 1: Sau trồng 7-10 ngày, bón 140-180kg đạm ure.
- Lần 2: Sau trồng 20-25 ngày, bón 300-400kg phân NPK + 250-300kg đạm ure.
- Lần 3: Sau trồng 35 ngày, bón hết lượng phân còn lại.
Làm cỏ
Thường xuyên nhổ cỏ dại, sau mỗi đợt mưa to cần tháo nước để tránh cây bị úng rễ. Nếu thấy cây có biểu hiện còi cọc và chết thì nhổ bỏ và thay thế bằng cây mới ngay.
Tưới nước
Cây phát triển và sinh trưởng vào mùa hè nên cần phải tưới nước thường xuyên, đặc biệt là từ khi ra quả đến khi chín. Tưới nước theo kiểu nhỏ giọt chạy dọc từng luống để nước trực tiếp vào cây, tránh lãng phí và không bị úng rễ.
Phòng, trừ sâu bệnh
Cây cà gai leo sinh trưởng tốt, ít bị sâu bệnh nên không tốn quá nhiều thời gian và công sức chăm bón. Tuy nhiên, cây vẫn có thể xuất hiện các loại sâu bệnh như: sâu đo, sâu róm, sâu đục thân…
Nếu mật độ sâu ít, có thể bắt thủ công bằng tay. Nếu trồng với diện tích lớn, có thể dùng các loại thuốc phun trừ sâu bệnh: Catex 1.8EC, 3.6EC; Shepatin 50EC…
Thu hoạch và bảo quản cây cà gai leo
Cây cà gai leo nếu được chăm sóc tốt có thể cho ra hoa và đậu quả trong 2 tháng. Đến tháng thứ 7 quả bắt đầu chín, bà con tiến hàng cắt cây cách phần gốc 15-20cm, thu hoạch toàn bộ thân, lá, quả để cây tiếp tục phát triển ở mùa vụ tiếp theo.
Cây cà gai leo sau khi thu hoạch có thể đem lá, thân phơi khô, bảo quản ở nơi khô ráo và sử dụng lâu dài. Phần hạt có thể làm giống, đem quả đãi lấy hạt, phơi khô và bảo quản trong túi nilon kín.
Xem thêm: Những ai không nên uống cà gai leo? Lợi ích và tác hại của cà gai
Cần lưu ý về kỹ thuật trồng cây cà gai leo khi muốn canh tác loại cây này để có thể phát huy tối đa công dụng của cà gai leo. Đồng thời, trồng cây đúng kỹ thuật giúp bảo vệ đất canh tác và sản lượng cho các mùa vụ sau.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
