Hướng dẫn cách trồng cây đậu xanh sai quả và mẩy hạt
Cách trồng cây đậu xanh tương đối đơn giản bởi nó có thể thích nghi tốt với những điều kiện môi trường khác nhau. Tuy nhiên, để thu được sản lượng cao, người dân cũng cần lưu ý tới quá trình chọn giống, chăm sóc và phòng ngừa sâu bệnh.
Yêu cầu điều kiện tự nhiên của cây đậu xanh
Công dụng của đậu xanh được chứng minh từ xa xưa. Ngày nay, loại cây này được trồng rộng rãi để cung cấp và chế biến thành đa dạng các loại thực phẩm khác nhau. Khi được trồng trong điều kiện lý tưởng sẽ cho ra năng suất tốt.
Đất
Ưu tiên trồng trên đất thịt nhẹ, đất phù sa hoặc đất rừng mới được khai phá vì có nguồn dinh dưỡng dồi dào để nuôi cây. Ngoài ra cũng có thể tận dụng đất cát pha hoặc đất pha sét nhưng cần đảm bảo độ pH trong khoảng 5.5 đến 6.5. Không trồng ở khu vực có nền đất thấp, dễ bị ngập úng, nhiễm phèn, nhiễm mặn.
Nước
Đậu xanh không cần quá nhiều nước. Chỉ nên chú trọng vào thời gian gieo hạt và nảy mầm.
Khí hậu
Cây đậu xanh có khả năng thích nghi với khí hậu khắc nghiệt nên có thể trồng ở mọi vùng miền. Tuy nhiên, cây sẽ sinh trưởng tốt nhất trong khung nhiệt độ từ 23 – 30 độ C. Cây không ưa sáng, dưới cường độ ánh sáng quá mạnh sẽ làm chậm thời gian nở hoa. Do đó cần áp dụng các biện pháp che chắn để cây nhanh ra trái.
Thời vụ
Tùy thuộc vào điều kiện khí hậu của từng vùng miền cần lựa chọn thời vụ sao cho phù hợp.
- Đồng bằng sông Hồng: Trồng được quanh năm, chia thành 4 vụ chính là xuân, hạ, thu đông. Mỗi vụ kéo dài khoảng 3 tháng.
- Vùng Trung bộ: Trồng 3 vụ xuân hè, hè thu và thu đông.
- Đồng bằng sông Cửu Long: Với vùng này chỉ có 2 vụ, trồng vào đầu và cuối mùa mưa.
Mật độ
Mật độ mỗi hàng cách nhau từ 40 – 45cm, cây cách cây từ 12 – 15cm. Mỗi hốc nên gieo 2 – 3 hạt để tăng khả năng sống sót. Sau khi đã mọc đều bắt đầu tỉa, chỉ để lại những cây phát triển tốt. Nên kiểm tra để kiểm soát số lượng nằm trong khoảng 25 – 30 cây/m2. Sau khi hạt nảy mầm, người dân căn cứ vào số gốc trống để dặm lại nhằm đảm bảo năng suất.
Kỹ thuật trồng cây đậu xanh
Việc áp dụng đúng những kỹ thuật dưới đây giúp tăng khả năng sinh trưởng của cây cũng như giảm thiểu thiệt hại do sâu bệnh gây ra.
Chọn giống
Chọn giống là quá trình quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng khi thu hoạch. Hiện nay có 2 loại phổ biến:
- Đậu mỡ: Đặc trưng là hạt to, vỏ láng và có màu xanh đậm, thường dùng để trồng giá đỗ.
- Đậu sẽ: Hạt dẹp ở hai đầu, vỏ nhám, màu sắc cũng nhạt hơn so với đậu mỡ. Hạt có hương vị thơm ngon, béo bùi.
Làm đất trồng
Trước khi trồng đậu xanh cần chuẩn bị nền đất tơi xốp, cày bừa sâu từ 15 – 30cm. Đối với những nơi có khả năng thoát nước kém nên đánh luống hoặc tỉa lan để đảm bảo giữ độ ẩm vừa phải. Tiếp đến phải bón lót phân hữu cơ tối thiểu 15 – 20 ngày trước khi gieo trồng để tăng dinh dưỡng cho đất.
Bón phân
Việc tính toán lượng phân bón cho cây phải đủ liều lượng trong từng giai đoạn, không quá nhiều hoặc quá ít. Ước tính 1 ha cần tổng cộng 60kg Ure, 250kg Super Lân và 90kg Kali chia đều ra 3 lần bón như sau:
- Lần 1: Bón trước khi gieo hạt.
- Lần 2: Bón khi cây ra lá thật.
- Lần 3: Sau khoảng 25-30 ngày gieo hạt.
Tưới nước
Trong vòng 2 – 3 tuần đầu kể từ khi trồng nên duy trì lượng nước ổn định, mỗi ngày chỉ cần tưới vào 1 lần với lượng vừa đủ, tránh tình trạng ngập úng dẫn đến thối rễ.
Sau khi trưởng thành không cần tưới quá nhiều nước. Vào gần giai đoạn thu hoạch bỏ qua việc tưới nếu thời tiết không quá khắc nghiệt để đảm bảo quả được khô ráo, khong bị mốc.
Phòng, trừ sâu bệnh
Thực hiện tốt các biện pháp phòng sâu bệnh sẽ giảm thiểu thiệt hại:
- Các bệnh hại thường gặp: Dòi đục thân, lở cổ rễ, chết xanh héo rũ, đốm nâu. Với những bệnh này có thể dùng thuốc hoá học như Daconil, Validacin, Anvil, Bayleton 0,1 – 0,3% hoặc zinhep 0,2% để điều trị.
- Bệnh do sâu bọ: Các loại sâu khoang, sâu xanh, sâu cuốn lá, đục quả nên dùng Polytrin, Fastac, Confidor. Tham khảo liều lượng theo như hướng dẫn trên bao bì để đạt hiệu quả cao nhất.
Ngoài ra người dân cần thường xuyên theo dõi cây nhằm phát hiện và diệt trừ nguồn gốc gây bệnh, tránh làm lây lan. Giữ cho vườn có độ thông thoáng, loại bỏ môi trường sinh sôi của các loài sâu bệnh.
Cách thu hoạch và bảo quản hạt đậu xanh
Khi quả đậu xanh bắt đầu chuyển sang màu nâu đen hoặc vàng từ 70 – 80% diện tích vườn có thể bắt đầu thu hoạch. Nên chọn những ngày nắng vừa phải, tránh nhiệt độ quá cao làm tách hạt. Sau khi thu hoạch đợt 1 có thể bón thúc để kích thích ra hoa vào đợt tiếp theo.
Quả đem về cần phơi từ 3 đến 4 nắng cho tới khi khô đều, độ ẩm dưới 13% để không bị sâu mọt tấn công. Tiếp đến cất giữ trong các chum vại để dùng dần hoặc làm giống. Tuy nhiên biện pháp phơi thủ công chỉ bảo quản được một thời gian ngắn và dễ bị mọt xâm nhập làm giảm chất lượng hạt.
Để khắc phục tình trạng này người dân có thể tham khảo máy sấy lạnh đến từ thương hiệu SASAKI. Máy đạt chứng nhận ISO về chất lượng và môi trường, giúp nông sản sau khi sấy đáp ứng được đầy đủ nhu cầu tiêu dùng trong nước lẫn tiêu chuẩn xuất khẩu, giúp giá trị kinh tế cho nông sản Việt tăng lên đáng kể.
Đậu xanh trải qua quá trình dùng công nghệ sấy lạnh vẫn giữ được nguyên màu – mùi – vị nhờ công nghệ tuần hoàn khép kín. Không những vậy còn tiết kiệm năng lượng và chi phí nhân công nhờ vào thời gian sấy được rút ngắn. Bạn có thể lựa chọn nhiều loại có công suất khác nhau để phù hợp với quy mô sản xuất.
Cách trồng cây đậu xanh không quá phức tạp nhưng người dân vẫn phải thường xuyên theo dõi và chăm sóc cẩn thận, nhất là trong giai đoạn mới trồng và thời điểm sắp ra hoa. Điều này giúp đảm bảo được chất lượng hạt cũng như sản lượng như mong muốn.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
