Tổng hợp chi tiết các tác dụng của quả vả với sức khỏe
Tác dụng của quả vả rất tốt cho sức khoẻ mà có thể bạn chưa biết đến. Quả vả là loại trái cây có vị ngọt, mùi thơm, tính bình và được cả Đông Y lẫn Tây Y đánh giá cao về hàm lượng dinh dưỡng. Hãy tham khảo các thông tin dưới đây để hiểu hơn về lợi ích của quả vả.
Quả vả là gì?
Quả vả được mệnh danh biểu tượng của núi rừng và là nguyên liệu không thể thiếu trong các món đặc sản người dân cố đô thường dùng.
Nguồn gốc, đặc điểm của quả vả
Quả vả có tên khoa học là Ficus auriculata, thuộc họ Dâu tằm và “gần gũi” với họ nhà sung. Do đó chúng còn có cách gọi khác như sung Mỹ, sung lá rộng hay sung tai voi.
Theo một số tài liệu, quả vả có nguồn gốc từ các quốc gia châu Á, cụ thể là vùng phía nam Trung Quốc, Lào, Thái Lan,… và cả Việt Nam.
Đặc điểm của cây vả là loại thân gỗ nhỏ, tán rộng với chiều cao trung bình từ 4 – 10m. Vỏ cây có màu nâu, bề mặt xù xì, các cành non mọc ra có lông tơ.
Quả vả mọc ra từ gốc thân cây hoặc cũng có khi trên cành ngắn ở cây già. Khi còn non sẽ có hình tựa củ tỏi, màu xanh và chuyển đỏ khi chín. Chúng có hình con quay hoặc hình quả lê với đường kính trung bình 3 – 5 cm.
Thời điểm ra hoa của cây thường trải dài từ tháng 8 đến tháng 3 năm sau nên quả sẽ mọc từ tháng 5 đến tháng 8 trong năm.
Thành phần hóa học của quả vả
Thành phần dinh dưỡng có trong quả vả rất đa dạng và phong phú. Theo nghiên cứu, trong 100g trái vả chứa:
- 1.3 gam protein
- 0.3 gam chất béo
- Các vitamin nhóm B: 0.085 mg vitamin B1, 0.082 mg vitamin B2, 0.619 mg vitamin B3, 0.434 mg vitamin B5, 0.106 mg vitamin B6
- 1.2g vitamin C
- 162 mg Canxi
- 68 mg Magie
- Các khoáng chất khác: Photpho, sắt, kẽm, mangan, đồng
Ngoài ra, quả vả còn có nhiều hợp chất quý như flavonoid, polyphenol, chất nhầy, pectin,… Vậy chúng đem lại công dụng gì cho sức khỏe người dùng?
Công dụng của trái vả
Theo y học hiện đại, công dụng của quả vả có trong phòng ngừa, điều trị một số bệnh sau:
Tác dụng quả vả ngăn chặn ung thư
Trong quả vả chứa coumarin – loại chất có tác dụng giảm nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt. Ngoài ra, khi dùng thường xuyên loại quả này còn ngăn ngừa ung thư vú, ung thư ruột kết,…
Tác dụng của trái vả giảm lượng cholesterol
Pectin hay còn gọi là chất xơ hoà tan có trong trái vả chính là thành phần giảm cholesterol hiệu quả. Đồng thời, việc kiểm soát được lượng triglycerid trong máu giúp bảo vệ sức khỏe khỏi các bệnh tim mạch, thừa cân.
Công dụng trái vả giúp xương chắc khỏe
Chứa một lượng dồi dào vitamin K, canxi và magie đã đưa vả trở thành loại quả tuyệt vời trong việc bảo vệ làm chắc khỏe khung xương. Tình trạng loãng xương hay những ai gặp chấn thương khi tập luyện nên cân nhắc bổ sung thực phẩm này.
Đặc biệt, với trường hợp dị ứng sữa nhưng vẫn muốn bổ sung canxi tự nhiên có thể lựa chọn sự thay thế từ quả vả.
Công dụng quả vả hỗ trợ giảm cân
Vả là trái cây được khuyên dùng cho người đang ăn kiêng hoặc có thể trạng béo phì nhờ hàm lượng chất xơ và pectin phong phú. Khi đó, các hoạt động của hệ tiêu hoá và quá trình trao đổi chất được diễn ra “nhịp nhàng”, mỡ thừa giải phóng khỏi cơ thể dễ dàng mang đến hiệu quả giảm cân tốt. Tuy nhiên, tương tự như cách uống trà hoa nhài giảm cân, không nên lạm dụng một loại thực phẩm duy nhất mà cần cân bằng hàm lượng mỗi ngày.
Tác dụng trái vả cải thiện bệnh tiểu đường
Lượng kali vừa đủ đóng vai trò điều hòa đường huyết, ngăn ngừa tình trạng mất canxi trong nước tiểu do ăn quá nhiều sodium. Từ đó có khả năng kiểm soát và ngăn chặn bệnh tiểu đường.
Trái vả còn được xem là loại thức ăn vặt tự nhiên cho người bị tiểu đường vì chứa nhiều loại đường tự nhiên không gây hại.
Quả vả mang đến nhiều công dụng nhưng nhiều người lại nhầm lẫn với tác dụng của quả sung bởi vẻ ngoài của hai loại quả này tương đối giống nhau. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ để chế biến cho phù hợp.
Với các tác dụng của cây vả kể trên, bạn đã biết cách chế biến những món ăn thơm ngon và bài thuốc từ trái vả hay chưa?
Cách chế biến quả vả
Như đã đề cập, quả vả vừa là thực phẩm dinh dưỡng chế biến thành các món ăn, đồng thời cũng là nguyên liệu cho nhiều bài thuốc quý.
Các bài thuốc hiệu quả từ trái vả
Dưới đây là một số bài thuốc làm từ trái vả mà bạn có thể tham khảo áp dụng:
Chữa tỳ hư, tiêu chảy, tiêu hoá kém
- Dùng quả vả đã phơi khô, cắt hạt lựu sau đó sao chung với đường cát rồi đổ thêm nước lọc vào.
- Đem hãm lấy nước uống thay trà.
Sử dụng đều đặn trong thời gian ngắn sẽ thấy bệnh tình thuyên giảm.
Chữa sưng, đau họng
- Chuẩn bị 100g trái vả non, 50g lá chó đẻ cùng 30g búp tre đem giã nhuyễn rồi sao nóng.
- Lấy hỗn hợp đắp lên phần cổ họng đang đau.
Duy trì 2 lần/ngày và áp dụng khoảng 3 -5 ngày sẽ có hiệu quả.
Chữa táo bón
- Đối với người táo bón, tiêu khó đem 5 quả vả nấu chín nhừ cùng 100g khoai lang, 30g đường.
- Khuấy đều rồi chắt lấy nước uống 2 lần/ngày.
Tăng tiết sữa mẹ
- Trái vả sấy khô, tán thành bột rồi pha với nước uống. Mỗi lần nên sử dụng khoảng 12g bột và dùng 2 lần/ngày.
Chỉ sau khoảng 3 – 5 ngày, mẹ sẽ nhận thấy lượng sữa tiết ra nhiều hơn.
Không chỉ các bài thuốc từ vả được đánh giá cao, các món ăn từ chúng cũng hấp dẫn không kém.
Các món ăn dinh dưỡng từ quả vả
Những món ngon dinh dưỡng từ vả mà bạn có thể dễ dàng chế biến tại nhà:
Vả trộn xúc bánh tráng
Món ăn đặc sản xứ Huế này nổi tiếng bởi vị bùi của quả vả kết hợp độ giòn rụm của bánh tráng.
- Chọn những trái vả tươi, ruột đỏ hồng đem luộc mềm. Khi chín vớt ra cho vào nồi nước lạnh, để nguội rồi gọt vỏ. Sử dụng dao khéo léo cắt mỏng rồi vắt cạn nước.
- Tiếp đến, cho vả bóp tơi với thịt ba chỉ, tôm, mè trắng, da heo rồi trộn đều. Tùy theo khẩu vị mà bạn thêm chút gia vị là đã có ngay món vả trộn xúc bánh tráng hấp dẫn, ngon miệng.
Sườn non hầm vả
Để thực hiện món ngon này, cần:
- Chuẩn bị sườn non đã được chặt thành các miếng nhỏ. Riêng quả vả gọt vỏ rồi chẻ như múi cau.
- Đem xào sườn với hành tím cho đến khi gần chín cho vả vào trộn, thêm chút gia vị vừa miệng.
- Cuối cùng, đổ nước lọc vào hầm trong khoảng 15 – 20 phút để sườn mềm là có có thể thưởng thức.
Vả chua ngọt
Vả chua ngọt là món ăn với cách làm đơn giản, tiện lợi.
- Đầu tiên, bạn chọn những quả vả không quá già đem pha với ít muối hoặc cốt chanh để giảm độ chát.
- Tiếp đến ngâm vả cùng hỗn hợp đường và giấm đun sôi, có thể thêm ít ớt băm và tỏi.
Như vậy, bạn đã có ngay món vả chua ngọt ăn kèm với rau sống, nem lụi hay bánh khoái chiêu đãi gia đình.
Các cách thức chế biến món ngon hay bài thuốc từ trái vả kể trên ai cũng có thể thực hiện. Tuy nhiên, sử dụng thực phẩm nào đều cần tuân thủ các lưu ý, kiêng kỵ để tránh rủi ro cho sức khỏe.
Những lưu ý khi sử dụng trái vả
Các đối tượng sau nên lưu ý hạn chế, tránh dùng quả vả:
- Trẻ em: Vì chứa lượng lớn đường nên khi trẻ ăn quá nhiều dễ gây tiêu chảy, sâu răng.
- Người bị hạ đường huyết: Dù tốt cho người bệnh tiểu đường nhưng với người đường huyết thấp được khuyến cáo không nên dùng.
- Người chuẩn bị phẫu thuật: Như nguyên nhân ở trên, sử dụng quả vả trước khi thực hiện phẫu thuật có thể gây khó khăn khi kiểm soát đường huyết.
- Người bị gout: Do chứa hàm lượng canxi cao gây ức chế quá trình đào thải acid uric.
- Người đang sử dụng thuốc chống đông máu: Việc sử dụng trái vả có thể dẫn đến làm giảm tác dụng của thuốc.
Ngoài các trường hợp trên, nếu bạn gặp dị ứng bất thường hoặc đang dùng thuốc đặc trị cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng. Thực hiện đúng các lưu ý là cách làm bảo vệ sức khoẻ tốt nhất.
Tác dụng của quả vả là thông tin đã được giải đáp qua bài viết trên. Ngoài việc ăn tươi, bạn cũng có thể bổ sung loại trái cây này vào thực đơn hàng ngày hoặc tham khảo điều trị bệnh.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
