Tổng hợp đầy đủ các tác dụng của quả sung với sức khỏe
Tác dụng của quả sung đã được phát hiện từ rất sớm. Đây là một trong những loại cây cổ nhất thế giới, xuất hiện trong các loại tài liệu sớm nhất và được ghi lại đặc điểm trong Kinh Thánh. Quả sung được người Hy Lạp coi trọng đến mức ban hành luật để cấm xuất khẩu chúng. Theo thời gian nghiên cứu, các nhà khoa học đã tìm ra trong loại quả này rất nhiều dưỡng chất đặc biệt, có thể mang lại nhiều lợi ích cho người sử dụng.
Giới thiệu về quả sung
Quả sung, hay còn có các tên gọi khác là thiên sinh tử, vô hoa quả, văn tiên quả, ánh nhật quả, nãi tương quả, phẩm tiên quả, mật quả,… là quả của cây sung, thuộc họ dâu tằm (Moraceae), có nguồn gốc từ Trung Đông và Địa Trung Hải. Quả lớn bằng ngón tay, hình dáng giống giọt nước, vỏ mỏng màu xanh và chuyển dần sang tím khi chín.
Một điểm độc đáo của quả sung là lỗ nhỏ giống như nụ cười (gọi là ostiole) ở đầu giúp quả phát triển. Thịt quả màu hồng, có vị ngọt nhẹ, mềm, dai và hơi giòn, bên trong chứa nhiều hạt nhỏ, có thể ăn được. Bởi vị ngọt tự nhiên này, chúng thường được sử dụng như chất tạo ngọt trước khi đường tinh luyện ra đời.
Theo Y học cổ truyền, quả sung có vị ngọt, tính bình, công dụng kiện tỳ ích vị, nhuận tràng thông tiện, nhuận phế lợi hầu, tiêu thũng giải độc, thường dùng để chữa các bệnh như kiết lỵ, táo bón, viêm ruột, bệnh trĩ xuất huyết, sa trực tràng, ho, viêm họng, mụn nhọt lở loét, sản phụ thiếu sữa, phong thấp, chán ăn,…
Theo nghiên cứu hiện đại, trong quả sung và lá có chứa nhiều chất dinh dưỡng như saccarose, glucose, shikimic acid, quinic acid, oxalic acid, malic acid, citric acid, auxin, và một số các dưỡng chất khác như sau:
- Calo: 371
- Carbs: 95,2 gam
- Đường: 71,4 gam
- Chất xơ: 14,6 gam
- Chất đạm: 4,9 gam
- Chất béo: 1,4 gam
- Canxi: 24%DV (giá trị hàng ngày)
- Mangan: 38%DV
- Kali: 29%DV
- Magie: 25%DV
- Vitamin K: 29%DV
- Vitamin C: 3%DV
Ngoài ra, trong quả sung còn chứa khoáng chất đồng và vitamin B6:
- Đồng là khoáng chất quan trọng liên quan đến một số quá trình bao gồm trao đổi chất và sản xuất năng lượng, hình thành tế bào máu, các mô liên kết và dẫn truyền đến thần kinh.
- Vitamin B6 giúp cơ thể phá vỡ protein trong chế độ ăn uống và tạo ra protein mới, đồng thời, nó cũng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe của não.
Bước đầu nghiên cứu dược lý thực nghiệm đưa ra kết quả chứng minh quả sung có tác dụng hạ huyết áp, nhuận tràng và phòng chống ung thư.
Có rất nhiều loại quả sung. Mỗi loại đều khác nhau về kết cấu và màu sắc, đồng thời cũng mang lại nhiều công dụng khác nhau.
Tác dụng của quả sung
Quả sung đem lại rất nhiều công dụng cho người dùng:
Tác dụng của quả sung xanh
Ngăn ngừa táo bón: Nồng độ chất xơ cao (3 quả chứa 5g) có công dụng tăng cường chức năng ruột, ngăn ngừa táo bón, loại bỏ tiêu chảy và những cử động ruột không lành mạnh.
Ngăn ngừa các bệnh về tim mạch: Quả sung chứa các chất oxy hóa giúp tiêu diện các gốc tự do trong cơ thể. Đồng thời, làm giảm tỷ lệ triglyceride giúp kiểm soát và phòng ngừa các bệnh về tim mạch.
Phòng ngừa ung thư: Nhựa của quả sung xanh đã được các nghiên cứu chỉ ra tác dụng ức chế sự phát triển của nhiều tế bào ung thư như sarcoma hạch bạch huyết, ung thư mô liên kết, ung thư vú tự phát,,… và làm chậm quá trình di căn.
Ngăn ngừa tăng huyết áp: Quả sung là một món ăn có thể chống lại sự xuất hiện và tác động của tăng huyết áp nhờ giàu kali và ít natri.
Giảm cân: Lượng chất xơ dồi dào trong quả sung có tác dụng giảm cân hiệu quả. Tuy nhiên, quả sung cũng có hàm lượng calo cao dẫn đến tăng cần, đặc biệt nếu ăn cùng với sữa. Vì vậy, cần tìm hiểu kỹ về chế độ và khẩu phần ăn để có cách sử dụng hợp lý.
Viêm khớp: Đem một lượng sung tươi vừa đủ hầm với thịt lợn nạc, hoặc thái vụn 2 – 3 quả sung xanh tráng cùng trứng gà là những bài thuốc chữa viêm khớp hiệu quả.
Hạ cholesterol: Quả sung chứa pectin. Chất này đi qua hệ tiêu hóa kéo theo lớp cholesterol dư thừa rồi loại bỏ, giúp kích thích chuyển động ruột khỏe mạnh.
Tốt cho bệnh nhân tiểu đường: Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ từng công bố quả sung có chất xơ cao có thể kiểm soát bệnh tiểu đường nhờ giảm lượng insulin cần thiết cho bệnh nhân. Đồng thời, hàm lượng kali cao cũng có thể điều chỉnh lượng đường hấp thụ vào cơ thể sau bữa ăn, ổn định lượng đường trong máu, giúp người bệnh có cuộc sống bình thường.
Giúp giảm đau: Ở tiểu lục địa Ấn Độ và một vài khu vực khác trên thế giới, quả sung được sử dụng như một phương thuốc truyền thống giúp chống dị ứng và giảm đau.
Tác dụng của quả sung khô
Tăng cường hệ tiêu hóa: Một nghiên cứu được thực hiện ở 150 người mắc hội chứng ruột kích thích kèm táo bón. Những người tiêu thị khoảng 45g (tương đương 4 quả sung khô) 2 lần/ngày đã giảm đáng kể các triệu chứng đau, đầy hơi, táo bón so với người không sử dụng.
Điều này cho thấy chất xơ trong quả sung có tác dụng tăng cường sức khỏe tiêu hóa, giảm táo bón, đóng vai trò là prebiotic hoặc nguồn thức ăn cho vi khuẩn lành mạnh sinh sống trong ruột.
Giàu chất chống oxy hóa: Tác dụng của quả sung chín phơi khô có chứa nhiều hợp chất thực vật bảo vệ gọi là polyphenol. Đây là hợp chất có đặc tính chống oxy hóa, ngăn oxy phản ứng với các hóa chất gây tổn thương cho tế bào và mô.
Kiểm soát huyết áp: Quá trình ăn uống tiêu thụ quá nhiều natri làm cơ thể thiếu hụt kali, dẫn đến mất cân bằng làm huyết áp tăng cao. Trong đó, quả sung khô cung cấp kali tự nhiên cho cơ thể giúp làm giảm và ổn định huyết áp.
Giảm nguy cơ loãng xương: Các nghiên cứu đã chỉ ra quả sung chứa nhiều canxi gấp 3,2 lần so với loại trái cây khác. Bên cạnh đó, kali còn giúp cơ thể chống lại sự bài tiết canxi qua nước tiểu, hỗ trợ giữ lại canxi và làm giảm nguy cơ loãng xương
Giảm cân: Hàm lượng chất xơ tự nhiên cao cùng các vitamin và khoáng chất, tác dụng của quả sung phơi khô là giúp cải thiện mật độ dinh dưỡng, kiểm soát cân nặng. Ngoài ra, khi nạp vào cơ thể lượng chất xơ lớn, bạn sẽ có cảm giác no lâu, giảm sự thèm ăn, hỗ trợ giảm cân hiệu quả.
Tác dụng của quả sung muối
Cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa: Quả sung được coi là phương pháp chữa bệnh liên quan đến đường tiêu hóa nhờ lượng chất xơ dồi dào và đóng vai trò như một loại prebotic – nguồn thức ăn cho vi khuẩn có lợi trong đường ruột.
Cân bằng lượng đường trong máu: Quả sung có khả năng làm giảm nhu cầu insulin của cơ thể. Nhờ đó, có tác dụng tích cực đến lượng đường trong máu.
Cải thiện làn da: Các thành phần dinh dưỡng từ quả sung có khả năng chống oxy hóa hiệu quả, hạn chế phân hủy collagen cũng như sự xuất hiện của các nếp nhăn. Bên cạnh đó, quả sung muối cũng có tác dụng với các bệnh viêm da do dị ứng hoặc da khô.
Tốt cho máu, tim mạch: Quả sung muối giúp ổn định huyết áp và hàm lượng mỡ trong máu, bổ sung cholesterol có lợi và chất béo trung tính, cải thiện tình trạng sức khỏe tim mạch, hạn chế tình trạng cao huyết áp.
Tác dụng của quả sung ngâm rượu
Theo Y học cổ truyền, rượu sung có tác dụng cải thiện chức năng sinh lý cho cả nam và nữ, tốt cho hệ tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón, phòng chống các bệnh thiếu máu.
Đồng thời, rượu sung tốt cho tim mạch, phòng chống ung thư, có lợi cho xương khớp, giúp xương chắc khỏe, hỗ trợ giảm cân, phòng bệnh béo phì, tiểu đường và nhiều bệnh khác.
Cách làm quả sung ngâm rượu
Bước 1: Rửa quả sung, bình ngâm rượu
Đối với quả sung tươi, rửa sạch rồi để ráo nước. Sau đó, phơi nắng để sung nhanh khô.
Rửa sạch bình thủy tinh dùng để ngâm rượu, phơi khô cho đến khi không còn nước. Bình ngâm sạch giúp độ ngon và chất lượng của rượu được đảm bảo.
Bước 2: Ngâm rượu
Cho sung đã khô vào bình, đổ vào 3l rượu trắng theo tỷ lệ 1kg sung – 3l rượu. Đậy nắp và để bình vào nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời. Chỉ cần ủ sau 1 tháng là có thể sử dụng được
Công dụng của trái sung ngâm đường phèn
Do có vị ngọt, tính bình nên quả sung ngâm đường phèn là món ăn vừa ngon miệng, vừa mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe của người sử dụng như nhuận phế lợi hầu, nhuận tràng thông tiện, tiêu thũng giải độc. Ngoài ra, món ăn này còn giúp thanh nhiệt cơ thể, chữa phong thấp, thải độc và lợi tiểu, mụn nhọt và một số bệnh ngoài da khác.
Không những thế, sung ngâm đường phèn còn có công dụng trong việc cải thiện bệnh trào ngược dạ dày, hỗ trợ ngăn chặn các triệu chứng ợ nóng, chướng bụng, khó tiêu, chán ăn,…
Cách làm sung ngâm đường phèn
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
Rửa sạch sung, sau đó cắt thành miếng nhỏ vừa ăn. Tiếp theo, mang gạo vo sạch và cho vào nồi, bắc lên bếp nấu với 1 lít nước
Bước 2: Nấu cháo sung với đường phèn
Đợi 10 phút sau khi gạo sôi, cho sung và đường phèn vào nồi đun thêm 10 phút rồi tắt bếp. Thịt bò đem xào thơm, nêm gia vị cho vừa ăn rồi để lên mặt cháo và thưởng thức.
Đường phèn ngọt nhẹ, vị sung bùi thơm, kết hợp cùng thịt bò đậm đà tạo nên món cháo thơm ngon. Người bệnh có thể sử dụng 3 – 4 lần 1 tuần để có hiệu quả tốt nhất.
Tác dụng của quả sung với bà bầu
Ngoài những tác dụng thông thường đối với sức khỏe con người, cách làm sung sấy dẻo đảm bảo chất lượng còn đem lại một số lợi ích cho bà bầu như sau:
Giúp mẹ bầu giảm ốm nghén: Vitamin B6 trong quả sung giúp ngăn ngừa và giảm ốm nghén hiệu quả. Vì vậy, mẹ bầu nên sử dụng để cải thiện tình trạng buồn nôn, khó chịu.
Giảm nguy cơ sinh non, phát triển trí não thai nhi: Theo kết quả nghiên cứu của Đại học Harvard, mẹ bầu bổ sung đủ lượng axit béo giúp giảm nguy cơ sinh non lên đến 10 lần. Vì vậy, hàm lượng Omega 3 cao trong quả sung không chỉ tác động tích cực đến sự phát triển não bộ, hệ thần kinh trung ương của thai nhi, mà còn giúp bảo vệ sự an toàn của mẹ và bé.
Giảm loãng xương ở mẹ bầu: Thai nhi sẽ lấy canxi từ cơ thể mẹ để phát triển nên các bà bầu thường thiếu hụt khoáng chất này. Vì vậy, quả sung có thể bù đắp lượng canxi đã mất và giảm nguy cơ loãng xương khi mang thai.
Ngăn ngừa thiếu máu: Thiếu máu khi mang thai gây ra rất nhiều hậu quả nghiêm trọng, như thiếu oxy ở các cơ quan tim, não,… dẫn đến sảy thai, bong nhau non, vỡ ối sớm, tiền sản giật. Hàm lượng sắt trong quả sung giúp mẹ hạn chế tình trạng thiếu máu, vitamin C cũng giúp hấp thụ lượng chất sắt hiệu quả hơn.
Khắc phục da xỉn màu và rụng tóc: Các chất chống oxy hóa như polyphenol, flavonoid trong quả sung có công dụng cải thiện làn da và giúp tóc chắc khỏe, suôn mượt.
Kiểm soát cân nặng : Quả sung giàu dinh dưỡng nhưng lại có chất kiềm giúp mẹ bầu kiểm soát cảm giác thèm ăn và ngăn ngừa tích tụ mỡ thừa.
Cân bằng hormone giúp dễ ngủ và giảm căng thẳng: Sự thay đổi nội tiết tố trong thời gian mang thai khiến mẹ bầu thường xuyên căng thẳng, ảnh hưởng đến giấc ngủ. Lúc này, chất tryptophan trong loại quả này có công dụng an thần, xoa dịu hệ thần kinh trung ương, giúp mẹ bầu cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Xem thêm: Quả sấu có tác dụng gì? Tổng hợp các món ngon đặc sắc từ quả sấu
Tuy quả sung đem lại rất nhiều lợi ích, nhưng cũng nên lưu ý một số vấn đề để có thể sử dụng một cách hiệu quả nhất.
Những lưu ý khi sử dụng sung
Một số lưu ý khi sử dụng sung:
Không nên ăn quá nhiều sung
Không nên ăn quá nhiều quả sung cùng lúc vì enzyme Ficin trong quả sung phân giải protein gây nóng rát và đau lưỡi.
Những ai không nên ăn sung?
Những người không nên ăn sung bao gồm:
- Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu: Sung có tác dụng hoạt huyết nên cần tránh dùng cho phụ nữ mới mang thai 3 tháng đầu vì dễ dẫn đến nguy cơ sảy thai. Hoặc cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
- Những người đang sử dụng các loại thuốc chống đông máu: Cần hỏi ý kiến của các bác sĩ để đảm bảo an toàn sức khỏe.
- Những người bị dị ứng với quả sung hoặc mủ cao su: Những người bị dị ứng với mủ cao su cũng có thể dị ứng với mủ trong quả sung.
- Người có đường huyết thấp: ăn sung có thể khiến lượng đường trong máu giảm, thậm chí còn hạ quá mức cho phép.
- Người đang bị bệnh thận: Sung có chứa axit oxalic. Chất này kết hợp với canxi trong cơ thể để tạo thành sỏi. Bởi vậy, việc ăn sung sẽ gây hại cho người bệnh thận và túi mật.
- Người bị xuất huyết trực tràng, đau dạ dày: Theo Đông y, dù cho quả sung không có tính nóng nhưng có thể gây xuất huyết võng mạc, đau dạ dày hoặc trực tràng, nhất là sung chín.
Tác dụng của quả sung mang lại cho người sử dụng rất nhiều sự hỗ trợ để điều trị một số chứng bệnh, đặc biệt là trong các bài thuốc Đông y. Tuy nhiên, bạn cũng nên có phương pháp sử dụng hợp lý để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
