Hướng dẫn cách trồng cây bạc hà tại nhà đơn giản
Cách trồng cây bạc hà không khó như nhiều người lầm tưởng. Tuy nhiên, để cây phát triển tươi tốt và cho năng suất cao cần tuân thủ các kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch đúng cách.
Bạc hà (tên khoa học Mentha arvensis L) là loài thực vật có nguồn gốc từ khu vực Châu Âu và Trung Đông. Cây thuộc dạng thân thảo, ưa sống trong môi trường ẩm và sinh trưởng mạnh dưới bóng râm. Lá màu xanh lục mọc đối xứng, có lông mềm cả 2 mặt.
Bạc hạ có mùi thơm mát, vị cay tê đặc trưng. Tác dụng của cây bạc hà từ xa xưa đã được công nhận, thường được dùng phổ biến trong chế biến các món ăn và chữa bệnh. Toàn bộ cây bạc hà chứa lượng lớn tinh dầu menthol có giá trị y học. Riêng phần lá cũng chứa nhiều hoạt chất quan trọng như chất xơ, đạm, chất béo, vitamin, cacbonhydrat,… và các khoáng chất tốt cho sức khỏe con người.
2 cách trồng cây bạc hà
Để trồng bạc hà tươi tốt, trước tiên bạn cần nhận biết các loại bạc hà phổ biến hiện nay.
Giống cây bạc hà
Hiện nay, có nhiều giống cây bạc hà như: bạc hà Âu, bạc hà Nhật, bạc hà Nam, bạc hà chanh,… Các loài tuy khác nhau về tên gọi, xuất xứ nhưng đều có điểm chung là thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm như Việt Nam.
Cách trồng cây bạc hà bằng nước
Bạc hà trồng bằng nước là cách làm độc đáo nhiều người lựa chọn. Phương pháp này áp dụng phổ biến với quy mô trồng nhỏ hoặc những ai thích trang trí không gian sống.
Quy trình trồng cây bạc hà với nước tiến hành qua các bước sau:
- Chuẩn bị cây giống khỏe mạnh, nhiều đốt, rửa sạch đất và ngắt bớt lá.
- Đổ lượng nước sạch vừa đủ vào bình thuỷ tinh hay nhựa.
- Giâm cành bạc hà vào nước, để chỗ râm mát, thỉnh thoảng phun nước lá cây.
- Khoảng 3 – 4 ngày, thân bạc hà sẽ bắt đầu ra rễ và cây ra chồi mới.
Cách trồng cây bạc hà bằng đất
Thông thường, bạc hà sẽ được trồng bằng đất dưới hình thức gieo hạt hoặc giâm cành. Tuy nhiên, dù theo cách nào bạn cũng phải hiểu rõ các yêu cầu về thời vụ, đất, giống, kỹ thuật trồng,…
- Thời vụ trồng
Thời điểm trồng bạc hà lý tưởng là vào đầu xuân và mùa thu. Khí hậu mát mẻ kèm theo mưa ẩm tạo điều kiện cho cây vươn lên và rút ngắn thời gian thu hoạch.
- Loại chậu và đất trồng phù hợp
Ngoài chậu chuyên dụng, người trồng cũng có thể tận dụng thùng xốp, hộp nhựa,… trồng bạc hà. Lưu ý nhỏ là bạn cần đục lỗ ở đáy đảm bảo cấp thoát nước đầy đủ.
Tuy bạc hà dễ trồng nhưng loại đất lý tưởng cho cây nên tơi xốp, pH từ 6 – 7 và không mang mầm bệnh như đất mùn, đất phù sa, bazan,… Với đất thịt nên dùng thêm phân hữu cơ hoai mục, trấu hoặc xơ dừa nhằm bổ sung thêm dinh dưỡng.
- Cách chọn giống
Hạt giống cây nên mua tại các cơ sở nông nghiệp uy tín. Trường hợp giâm cành phải ưu tiên những thân cây mập mạp, khoẻ mạnh, có nhiều mắt và không sâu bệnh.
- Vị trí trồng bạc hà
Cây bạc hà có thể trồng trực tiếp ngoài đất vườn hoặc trong chậu đặt ngoài ban công hay sân thượng. Song, điểm chung là cần đặt cây tại vị trí thông thoáng, không nắng gắt và tránh nơi quá ẩm thấp.
- Tiến hành trồng
Trồng bạc hà gồm các bước như sau:
Trồng bằng hạt: Chia đất thành hàng cách nhau 10 – 15 cm và lên luống. Gieo hạt cách đều nhau, sau đó lấp lớp đất mỏng trên bề mặt.
Trồng bằng thân: Cắt thân cây thành đoạn dài 10 – 15 cm. Đặt cành xuống hố trồng, nén đất chặt gốc. Tốt nhất là lên luống cao 8 – 10 cm để thoát nước hiệu quả.
Cây bạc hà thường trồng phổ biến bằng 2 cách như trên. Điểm chung là các phương pháp này đều đơn giản, không cầu kì và cây lại phát triển nhanh chóng.
Người trồng cũng cần đảm bảo chế độ chăm sóc phù hợp để cây nhanh được thu hoạch và không bị sâu bệnh tấn công.
Cách chăm sóc cây bạc hà sau trồng
Tuy rằng bạc hà không đòi hỏi chăm sóc cầu kỳ nhưng vẫn phải đáp ứng đúng và đủ các nhu cầu thiết yếu. Cụ thể như sau:
- Bón phân
Bón lót phân lần đầu khi cây đạt 20 ngày tuổi với phân hữu cơ hoặc trùn quế. Sau đó cứ 25 – 30 ngày tiến hành bón phân một lần.
- Tưới nước
Việc tưới cây thường xuyên duy trì độ ẩm phù hợp cho cây, nhất là vào mùa khô hạn. Lưu ý là bạn không nên cấp quá nhiều nước gây úng và thối gốc bạc hà.
- Cắt tỉa cây
Cắt tỉa cây định kỳ có tác dụng kích thích chồi phụ và cành lá mọc ra nhiều. Kết hợp với tỉa bỏ cỏ dại, cây khô héo hay lá vàng úa sẽ bảo vệ vườn rau của bạn khỏi những tác nhân gây bệnh.
- Phòng trừ sâu bệnh
Đa số các loại côn trùng đều không thích “bén mảng” gần bạc hà vì mùi tinh dầu đặc trưng. Tuy nhiên, cây vẫn sẽ bị bệnh nếu chăm sóc không cẩn thận.
Để hạn chế sâu bệnh tấn công, bạn nên thường xuyên nhổ cỏ và bắt sâu rau. Thỉnh thoảng, mang cây ra nơi khô thoáng, nhiều ánh nắng và bón thêm tro bếp. Khi bạc hà mắc bệnh, thay vì dùng thuốc hóa học độc hại hãy ưu tiên phun các loại chế phẩm sinh học thân thiện môi trường và sức khỏe.
Với cách chăm sóc bạc hà như vậy, cây sẽ có luôn xanh tốt và an toàn khi sử dụng. Đồng thời rau cũng sẽ nhanh thu hoạch và cho năng suất cao hơn.
Thu hoạch và bảo quản bạc hà
Sau đây là những hướng dẫn thu hoạch, bảo quản bạc hà đúng cách:
Thu hoạch
Thường khoảng 30 ngày trồng bạc hà sẽ được thu hoạch. Lúc này, bạn nên lấy rau vào buổi sáng sớm. Dùng dao hoặc kéo cắt đoạn vừa phải, bảo quản nơi khô ráo và thoáng mát. Thời gian tiếp theo, trung bình 15 ngày sẽ thu hoạch một lần.
Bảo quản
Bạc hà là loại cây dễ dập nát và nhanh hỏng. Cách bảo quản rau tươi lâu (khoảng 3 – 5 ngày) là nên cất vào túi zip, cho vào trong ngăn mát tủ lạnh hoặc cắm gốc rau xuống nước. Ngoài ra, để kéo dài thời hạn sử dụng lâu và hợp mục đích làm trà, tinh dầu thì phơi sấy dược liệu là phương pháp lý tưởng. Bạc hà khô bằng phương pháp sấy lạnh có thể dùng đến 1 năm.
Hiện nay, máy sấy dược liệu SASAKI được coi là “ứng cử viên” số 1 để làm khô rau, củ, quả hay thịt cá, dược liệu,… Máy sử dụng nguyên lý tuần hoàn kín, không dùng khí khô nên có tác dụng giữ nguyên màu, mùi, vị và dưỡng chất. Nguyên lý tách ẩm kép đảm bảo độ ẩm đồ sấy luôn ở mức tối ưu là 5 %, kết hợp với đèn diệt khuẩn giúp thành phẩm cuối cùng đạt chất lượng cao, thời hạn sử dụng dài và tăng giá trị kinh tế.
Hiện SASAKI có đa dạng các máy là 100 – 200 – 1000 – 1500 – 2500 kg/lượt sấy. Tùy vào nhu cầu và quy mô sản xuất mà bạn có thể chọn cho mình dòng máy phù hợp.
Tóm lại, cách trồng cây bạc hà và quá trình chăm sóc không phức tạp như một số loại rau khác. Những nội dung hướng dẫn trên hy vọng sẽ giúp bạn có thêm thông tin để trồng bạc hà tươi tốt tại nhà. Các cách trên cũng phù hợp với cả những ai có mục đích sản xuất, kinh doanh quy mô vừa và nhỏ.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
