Hướng dẫn cách trồng cây xoài cho vụ mùa bội thu chi tiết nhất
Cách trồng cây xoài đúng kỹ thuật có khả năng mang lại năng suất và chất lượng cao hơn so với việc trồng tự do. Đặc biệt, người dân cần xử lý tốt các yếu tố liên quan đến giống và kỹ thuật xử lý đất trồng.
Điều kiện tự nhiên của cây xoài
Điều kiện tự nhiên ở Việt Nam rất phù hợp để trồng xoài. Tùy từng vùng miền và thị hiếu người dùng, người nông dân có thể trồng các loại xoài phù hợp.
Ánh sáng và nhiệt độ
Xoài là giống cây nhiệt đới có thể phát triển tốt ở mức nhiệt cao lên đến 40-50 độ C tùy giống. Tuy nhiên, nhiệt độ lý tưởng để phát triển là 23-28 độ C.
Đất trồng
Các loại đất phù hợp để trồng xoài: đất pha cát, đất đỏ bazan, đất phù sa, đất vàng, đất xám, đất feralit… Đất pha cát là loại đất đem lại hiệu quả trồng tốt nhất, đất canh tác phải có độ dày tối thiểu 1.5m, mạch nước ngầm cách mặt trên 2.5m, độ pH nên được duy trì trong khoảng 5.5 – 7.0 để phù hợp cho sự phát triển của cây.
Chọn giống
Những giống xoài đang được trồng phổ biến ở nước ta bao gồm: xoài cát Hoài Lộc, xoài Tứ Quý, xoài bưởi, xoài Cát Chu và xoài Khiêu xa. Trong đó xoài cát Hoài Lộc và xoài Tứ Quý là 2 giống xoài cho trái to, ngon, ngọt thanh. Xoài bưởi, Cát Chu và xoài Thái Lan cho trái nhỏ hơn, vị ngon nhưng không bằng 2 loại trên.
Kỹ thuật trồng cây xoài
Việc trồng xoài cần tuân thủ theo một số kỹ thuật sau để đạt năng suất như mong đợi.
Thời vụ
Nên trồng xoài vào đầu mùa xuân (tháng 2-3) với các tỉnh phía Bắc và tháng 5-7 ở các tỉnh phía Nam. Thời điểm này thời tiết khá phù hợp, lại có thể tranh thủ lượng nước từ tự nhiên để tưới cây. Tuy nhiên, nếu trồng với số lượng ít thì bà con có thể trồng bất kỳ thời điểm nào trong năm, chỉ cần đảm bảo được lượng nước cung cấp cho cây. Tránh trồng cây vào những vùng mưa nhiều, thời tiết lạnh quanh năm, sương muối, rét đậm, rét hại.
Tạo giống
Xoài thường được nhân giống bằng nhiều phương pháp: gieo hạt, ghép cành, chiết cành… nhưng ghép cành vẫn là phương pháp phổ biến nhất. Phương pháp ghép cành thường được thực hiện như sau:
- Lựa chọn cây và cành ghép chất lượng. Cành khỏe, sạch sâu bệnh sẽ có khả năng thích ứng cao.
- Dùng dao cắt vát một khoảng dài 5-6cm ở vị trí ghép trên cây gốc và ở đuôi cành ghép.
- Ghép cành vào gốc, điều chỉnh sao cho 2 mối ghép ăn khớp nhau.
- Dùng túi nilon và dây bọc lại để tránh nước làm hỏng mối ghép, có thể dùng thêm sáp hoặc nến giữa các đầu nilon.
- Dùng túi nilon chụp vào mầm sao cho nó che được hẳn qua mối ghép.
- Quan sát liên tục và loại bỏ các mối ghép không phát triển tốt, sau 2-4 tháng mỗi ghép đã dính liền thì có thể tháo các dây buộc mối ghép.
Khoảng cách
Có thể trồng thưa các gốc khoảng 8 x 8m hoặc 10 x 10m vì xoài là cây lâu năm. Hoặc có thể trồng với mật độ dày hơn 5 x 6m rồi sau đó tỉa dần.
Chuẩn bị đất trồng
Kiểm tra kỹ khu vực trồng xoài, thực hiện một số công việc: dọn cỏ, rác, xới đất… để tạo điều kiện cho cây phát triển.
Đào các hố kích thước 60 x 60 x 60cm, bón vào hố 20-30kg phân chuồng, 1kg lân, 0.1kg Kali, 0.5kg vôi bột, tưới lên một lượng nước đầy đủ sau đó lấp đất lại.
Làm cỏ
Dọn dẹp các cây cỏ dại xung quanh gốc để tránh tình trạng cạnh canh dinh dưỡng với cây khi cây còn nhỏ. Nên thực hiện dọn dẹp thường xuyên khi cây còn non và vào mùa mưa để cây dại không mọc quá nhiều.
Có thể tránh được tình trạng cỏ mọc dại bằng cách xen canh thêm các cây họ đậu dưới gốc cây. Những loài cây này rất dễ sinh trưởng, không cần tốn công chăm sóc, vừa giúp hạn chế sự phát triển của cỏ dại, vừa có thể thu hoạch hạt đậu khi cây lớn.
Tưới nước
Khi mới trồng, cứ cách 3 ngày cần tưới nước 1 lần. Sau đó, kéo giãn thời gian giữa 2 lần tưới. Có thể dựa vào điều kiện tự nhiên để điều chỉnh thời gian tưới cho phù hợp.
Khi cây bắt đầu có quả, bộ rễ sinh trưởng đầy đủ thì không cần phải chú ý thời gian tưới nước, chỉ cần tưới thêm nước nếu thời tiết quá khô hạn, nắng nóng kéo dài.
Tỉa cành, tạo tán
Việc cắt tỉa nên thực hiện mỗi năm 1-2 lần, tùy theo tình hình phát triển thực tế của cây để giúp cây hãm chiều cao, tập trung dinh dưỡng phát triển cành lá, quả. Loại bỏ các cành sâu, cành kém phát triển, cành vụn từ mùa vụ trước…
Bón phân
Khi chuẩn bị đất trồng, nên bón lót với phân hữu cơ để tạo dinh dưỡng cho cây khi bén rễ. Cùng với đó, cần xác định cung cấp thêm phân bón trong từng giai đoạn sau khi cây lớn dần:
- Giai đoạn trước khi ra hoa: Sử dụng các loại phân NPK để kích thích rễ, thân, cành phát triển. Mỗi năm nên bón 2-4 lần để đảm bảo cây được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ.
- Giai đoạn khi cây ra hoa, kết quả: Tăng lượng phân bón lên 2-3kg/năm, chia thành 3-5 đợt. Nên bổ sung nhiều Kali để tăng tỉ lệ đậu trái và nâng cao chất lượng quả.
- Giai đoạn khi cây ra hoa, kết quả: Tăng Kali để tăng kích cỡ và phẩm chất trái.
Phòng, trừ sâu bệnh
Một số loại sâu bệnh thường gặp ở xoài: Bệnh thán thư, bệnh phấn trắng, bệnh muội đen, cháy lá, sâu đục thân, đục cành, rầy xanh, ruồi đục quả…
Bà con có thể sử dụng các phương pháp đuổi bắt truyền thống để đánh đuổi côn trùng, sâu, ruồi… Nếu bệnh có xu hướng phát triển ở diện rộng, bà con có thể dùng các loại thuốc Rhidomila MZ 72WP, Anvil 5SC, Bassa 50 EC, Trebon 2,5 EC… với liều lượng phù hợp để loại bỏ tác nhân gây hại.
Cách thu hoạch và bảo quản xoài
Khi quả già, vỏ hồng sáng, đạt độ chín đặc trưng thì có thể thu hoạch. Nên hái quả vào thời điểm trời râm mát, khô ráo. Quả sau khi thu về cần phân loại, đóng vào sọt hoặc thùng để vận chuyển đi xa.
Xoài chín còn là nguyên liệu chính của món xoài sấy khô, xoài sấy dẻo được nhiều người yêu thích. Sử dụng máy sấy lạnh của Sasaki để sấy xoài giúp thành phẩm vừa giữ lại được màu sắc, mùi vị và cả các chất dinh dưỡng ban đầu. Máy sấy Sasaki với nhiều công suất phù hợp cho cả quy mô sản xuất hộ gia đình và sản xuất theo quy mô lớn nhưng vẫn tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường.
Nắm vững cách trồng cây xoài sẽ giúp bà con tiết kiệm được công sức chăm sóc, giảm thiểu sâu bệnh cho cây và mang lại năng suất cao hơn. Sau mỗi mùa thu hoạch, bà con nên tiến hành cải tạo lại đất trồng, cây, nhánh để chuẩn bị cho mùa vụ sau.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
