Bật mí các tác dụng của hoa cúc chi có thể bạn chưa biết
Tác dụng của hoa cúc chi được đánh giá cao ở vai trò làm hoa trang trí nhà ở với nhiều ý nghĩa tốt đẹp. Khi dùng đúng liều lượng và tình trạng cơ địa, cúc chi cũng là thảo dược dân gian quan trọng để cơ thể khỏe mạnh và tinh thần thư thái.
Tổng quan về hoa cúc chi
Cúc chi là cái tên quen thuộc thường được dùng để trưng hoặc làm trà uống. Không chỉ có vẻ ngoài đẹp mắt, dược tính tốt, loài hoa này còn sở hữu nhiều ý nghĩa tượng trưng tốt đẹp.
Đặc điểm hoa cúc chi
Hoa cúc chi (tên khoa học Chrysanthemum indicum) là một chi thuộc thực vật có hoa họ Cúc Asteraceae. Chúng là chi bản địa thuộc Đông Bắc châu Âu và Á Đông.
Hoa cúc chi nhiều màu như hồng, trắng, tím,… trong đó, phổ biến là màu vàng. Hoa màu vàng sáng, kích thước nhỏ và cây dạng bụi thảo mộc. Thân cây nhỏ, cao từ 0.5 – 1 m có lông trắng mềm bao quanh. Lá bố trí xen kẽ thành nhiều lá chét có viền hình răng cưa.
Về xuất xứ, loài cúc này xuất hiện đầu tiên tại Trung Quốc từ thế kỷ XV trước Công Nguyên với mục đích làm thảo dược và trà thảo mộc. Hoa cũng là vật tiến vua nên hiện nay khi làm trà chúng còn có tên gọi là trà hoa cúc tiến vua. Tại Việt Nam, cúc chi phân bố chủ yếu tại Hưng Yên, Hà Nội.
Trong năm, mùa hoa cúc chi chỉ có một vụ. Hoa trồng từ tháng 6 – 8 (Dương lịch), cuối tháng 11 bắt đầu bung nở và tháng 12 có thể thu hoạch.
Ý nghĩa hoa cúc chi
Cúc chi có vai trò quan trọng trong nhiều dịp lễ, Tết. Để có vị thế như vậy phải kể đến nhiều tầng nghĩa ẩn giấu phía sau loài hoa nhỏ bé mà rực rỡ này.
Xét về phong thuỷ, hoa biểu tượng của sự hân hoan, niềm vui, sự sống và phúc lộc. Hình tròn nhỏ, vàng tươi đại diện cho sức sống tràn đầy, thịnh vượng may mắn và cát tường. Đặc biệt, hoa cũng là biểu tượng của lòng hiếu thảo của bậc con cháu dành cho cha mẹ và ông bà.
Kỹ thuật trồng hoa cúc chi
Cúc chi vàng tươi mang thông điệp những điều tốt lành, hương hoa thơm phức đậm đà và dễ trồng dễ chăm. Trong phạm vi chậu nhỏ để trưng, cúc chi được trồng theo những hướng dẫn cơ bản sau:
Thời điểm trồng
Người làm nên giâm cành từ tháng 8 (Dương lịch) để cây ra hoa vào tháng 11 và 12. Đây cũng là thời điểm trời dần chuyển lạnh và quang kỳ là ngày ngắn đêm dài nên kích thích cây ra nụ dễ dàng.
Chậu, giá thể trồng
Chọn chậu càng lớn càng tốt, đường kính dao động từ 30 – 60 cm. Giá thể trồng cây gồm phân bò hoặc trùn quế trộn lẫn với trấu hun và đất thịt tỉ lệ 3:3:3. Giá thể đảm bảo tơi xốp, thông thoáng và dễ thoát nước.
Tưới nước, bón phân chăm sóc
Bổ sung nước hàng ngày và đều đặn cho cây. Tuyệt đối không để cây bị rũ héo rồi tưới vì sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển ổn định của cây, thậm chí làm cây chết. Khi thời tiết lạnh, hanh khô có thể tưới 2 lần/ngày vào sáng, trưa.
Bạn nên phối hợp phân bón hữu cơ và vô cơ. Định kỳ 10 ngày/lần bổ sung thêm phân vô cơ và bón phân đầu trâu 501 vào giai đoạn tăng trưởng. Khi trưởng thành nên đổi thành đầu trâu 701.
Điều kiện tự nhiên
Cúc chi cần đặt tại nơi nhiều nắng từ 3 – 8 tiếng/ngày. Tuy nhiên, cần tránh để nơi nắng gắt 39 – 40 độ C. Ngoài ra, một chỗ thoáng gió cũng là địa điểm lý tưởng để cây phát triển tốt.
Cúc chi có sức đề kháng tốt, thích nghi khí hậu cao nên ít sâu bệnh. Trong trường hợp phát hiện cây có bệnh muội hoặc rệp tấn công, hãy phun thuốc trị rầy rệp 1 – 2 lần để trị dứt điểm và kịp thời.
Cách nhân giống
Sau khi hết mùa hoa, bạn có thể cắt cây và chừa lại 20 cm gốc rồi để chậu chỗ râm mát, tưới nước giữ ẩm. Tuyệt đối không bón phân. Khi đó, các mầm mới sẽ mọc ra.
Lúc này có thể tận dụng chăm sóc, sau đó cắt ngọn đem giâm sang chậu mới. Tầm vài tháng, cây mới sẽ phát triển tiếp.
Lưu ý: Trong quá trình trồng, khi cây đạt chiều cao 20 – 30 cm nên cắt ngọn để kích thích phân nhánh, tăng cường ngọn để nhiều hoa.
Từ các bước chi tiết trên, bất kỳ ai cũng có thể tự mình giâm được chậu cúc chi đẹp mắt, “nhiều hoa ít lá” để trưng Tết. Nếu bạn muốn tự mình làm trà hoa cúc cũng có thể tận dụng cách này.
Không phải ngẫu nhiên cúc chi được nhân rộng như hiện nay. Điều này phải kể đến các giá trị mà loại hoa này mang lại.
Tác dụng hoa cúc chi
Trong nhiều góc độ từ, trang trí đến sức khỏe, hoa cúc chi đều “hoàn thành” tốt vai trò của mình.
Tác dụng hoa cúc chi với sức khỏe
Tác dụng hoa cúc chi về sức khoẻ có thể kể đến gồm:
Giảm viêm nhiễm
Hoạt chất bisabolol trong hoa có khả năng ức chế hoạt động của vi khuẩn, ngăn chặn tình trạng viêm nhiễm trở nặng. Với những ai bị viêm da có thể dùng tinh dầu hoa để vết thương nhanh lành.
Giảm ho, đờm
Các triệu chứng ho, đờm do cảm cúm sẽ thuyên giảm khi dùng cúc chi. Thảo dược cũng có tác dụng nhất định giảm viêm phế quản và viêm đường hô hấp.
Hỗ trợ điều trị ung thư
Apigenin trong cúc chi ngăn sự hình thành và hạn chế phát triển các tế bào ung thư. Với những ai đang điều trị hoặc phòng ngừa căn bệnh quái ác này, đây là gợi ý không tồi.
Kiểm soát đường huyết, cholesterol bệnh đái tháo đường loại 2
Một nghiên cứu bởi Tea Advisory Panel (TAP) – nhóm chuyên gia sức khỏe của Anh đã kết luận rằng trà hoa cúc có thể làm giảm lượng cholesterol và cải thiện mức đường huyết, mức insulin và mức lipid máu đáng kể.
Tốt cho hệ tiêu hoá
Tác dụng kháng viêm của cúc chi làm giảm các triệu chứng viêm loét dạ dày hiệu quả. Ngoài ra, loại hoa này còn đẩy lùi các chứng rối loạn tiêu hoá như đầy hơi, khó tiêu, chướng bụng,…
Giảm lo âu, căng thẳng và mất ngủ, ngủ không sâu
Theo một số nghiên cứu cho rằng, trà hoa cúc giống như benzodiazepine – một loại thuốc làm giảm lo lắng, giúp ngủ ngon và sâu hơn.
Vì vậy, làm hoa cúc khô pha trà là lựa chọn tối ưu cho những ai rối loạn giấc ngủ, thường xuyên lo âu và căng thẳng.
Tác dụng hoa cúc chi trong trang trí
Trong trang trí, cúc chi được đánh giá cao ở vai trò là cây hoa cảnh tại gia. Cây có thể trồng trong các chậu to hoặc lớn đặt tại vị trí khác nhau trong hoặc ngoài không gian nội thất.
Cắm hoa cúc chi vào lọ cũng được ưa chuộng khi bố trí trên bàn thờ gia tiên dịp quan trọng hoặc bàn tiếp khách. Cách cắm hoa cúc chi cũng đơn giản.
Bạn có thể kết hợp hoa xuyến chi và cúc họa mi hay lay-ơn. Hay đơn giản là lấy cúc chi làm cành chính, xen kẽ hoa baby, cúc Calimero, đồng tiền,… Hương thơm phảng phất, màu vàng tươi sáng sẽ tạo điểm nhấn tô điểm cho không gian thêm đẹp mắt, tinh thần thư giãn và thoải mái.
Với các tác dụng trên cùng khả năng dễ thích nghi, loại hoa này đã được đông đảo người dùng đón nhận. Nhất là khi ngày càng có nhiều người quan tâm đến chăm sóc sức khỏe từ nguyên liệu thiên nhiên.
Là loại cây được đánh giá cao ở độ lành tính, nhưng khi sử dụng cúc chi cũng có một số lưu ý quan trọng.
Những lưu ý khi dùng hoa cúc chi
Một số điểm không thể bỏ qua khi dùng cúc thảo dược gồm:
- Không dùng riêng lẻ hoa trước bữa ăn hay khi bụng đói, trường hợp cần dùng thì phải kết hợp với các vị thuốc khác.
- Những ai mẫn cảm với tinh dầu, phấn hoa nên cẩn trọng.
- Không dùng đồng thời với các loại thuốc tây chống đông máu, thuốc trầm cảm vì có thể làm giảm hiệu quả thuốc.
- Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
- Tuyệt đối tránh dùng cho trẻ quá nhỏ và trẻ sơ sinh.
- Tuân thủ chỉ định liều lượng của bác sĩ để tránh lạm dụng gây ngộ độc.
Các lưu ý trên đều là những điều cơ bản cần thực hiện khi dùng nguyên liệu với mục đích sức khỏe. Bất kỳ ai cũng nên ghi nhớ và áp dụng.
Ngoài ra, làm trà cũng là ứng dụng tuyệt vời của thảo dược này. Có nhiều cách làm trà hoa cúc chi. Bạn có thể kết hợp với những cái tên như cam thảo, bông atiso,…
Trong đó, cúc là nguyên liệu chính. Điểm chung của dòng trà này là phải sấy khô thảo dược. Hoa cúc nói riêng và các thành phần khác nói chung khi làm khô cần giữ được vẻ đẹp tự nhiên vốn có cùng hương thơm thư thái dễ chịu.
Song, một số cách sấy nhiệt hiện nay lại ảnh hưởng đến giá trị dinh dưỡng thành phẩm. Nhiệt nóng làm mất đi một số chất, màu sắc hình dạng cũng thay đổi. Đó là lý do hiện nay thiết bị sản xuất hoa cúc sấy lạnh được đánh giá cao.
Ưu điểm nổi trội của hoa cúc chi sấy bằng công nghệ sấy lạnh SASAKI
Thảo dược khi sấy bằng máy sấy lạnh SASAKI sẽ tăng giá trị kinh tế. Máy ứng dụng công nghệ tiên tiến không làm mất hương vị, màu sắc, hình dạng nguyên liệu.
Hơn hết, độ ẩm đạt tối ưu dưới 5 % nhưng vẫn đảm bảo vẹn nguyên dưỡng chất. Ngoài ra, máy có đa dạng các kích cỡ với từng mức sản lượng gồm 100 – 200 – 500 – 1000 – 1500 – 2500 kg/lượt sấy.
Điều này phục vụ nhu cầu đa dạng với từng đối tượng người dùng. SASAKI cũng hướng đến tối ưu năng lượng, từ đó tiết kiệm chi phí và công sức, thời gian hiệu quả.
Hy vọng bài viết trên đã cung cấp đầy đủ thông tin về tác dụng của hoa cúc chi mà bạn đang quan tâm. Khi sử dụng bạn hãy lưu ý tình trạng cơ thể và liều lượng để tận dụng tối đa lợi ích cũng như tránh ngộ độc xảy ra nhé.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
