Hướng dẫn cách trồng cây nhãn cho bà con vụ mùa bội thu
Cách trồng cây nhãn không đơn giản mà đòi hỏi người nông dân cần có sự kiên nhẫn và áp dụng đúng một số kỹ thuật. Muốn đạt năng suất cao và thành phẩm có chất lượng vượt trội, bà con cần nắm rõ những thông tin dưới đây khi tiến hành trồng.
Điều kiện tự nhiên cho cây nhãn
Nhãn là loại cây có tính thích ứng rộng, trồng được trên nhiều loại đất từ vùng nước ngọt đến vùng nhiễm mặn và không kén khí hậu. Tuy nhiên, nếu trồng nhãn trong môi trường tự nhiên “lý tưởng”, cây sẽ đạt được độ phát triển tốt nhất.
| Điều kiện tự nhiên | Yêu cầu |
| Đất | Loại đất đỏ, đất phù sa, đất cát pha thịt với thành phần cơ giới nhẹ sẽ tốt cho việc trồng nhãn. Khi có ưu điểm đất thoát nước tốt, tơi xốp và pH từ 5.5 đến 6.5 giúp cây sinh trưởng như ý.
Không trồng trên vùng đất sét nặng. |
| Khí hậu | Nhãn thích hợp trồng tại nơi có khí hậu trung bình 21 – 27 độ C. Vào mùa hoa nở cần nhiệt độ cao từ 25 – 31 độ C và nhiệt độ thấp vào mùa đông để phân hóa mầm. |
| Ánh sáng | Đặc thù của nhãn là ưa ánh sáng và thoáng mát. Nếu tiếp nhận được ánh nắng đầy đủ, cây sẽ sinh trưởng tốt và cho nhiều trái với vỏ bóng, vị ngọt hơn. |
| Nước | Cây không chịu được ngập úng. Chúng dễ mắc bệnh hay thậm chí chết nếu tình trạng ngập nước kéo dài. |
Ngoài các điều kiện tự nhiên, kỹ thuật trồng cây nhãn là yếu tố quan trọng giúp người nông dân có một mùa vụ bội thu.
Kỹ thuật trồng cây nhãn
Trước khi tiến hành trồng nhãn, bà con cần chú ý chuẩn bị kỹ càng các bước sau:
Chọn giống
- Nhãn lồng Hưng Yên: Giống nhãn này khi chín chính vụ có năng suất khoảng 95 kg/cây. Với nhóm chín sớm, chúng có thể đạt tới 175 kg/cây. Quả to, cùi dày, giòn dễ tách, ăn ngọt đậm và thơm nên được nhiều người yêu thích. Nhãn lồng Hưng Yên thích hợp với đất trồng tại các tỉnh phía Bắc và vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long.
- Nhãn Xuồng cơm vàng: Giống này nguồn gốc từ Bà Rịa Vũng Tàu có khả năng sinh trưởng khá, sản lượng ổn định. Trung bình, cây có độ tuổi từ 15 – 20 năm sẽ có cho từ 100 – 240 kg/cây/năm. Quả to, cơm nhãn có màu trắng hơi ngả vàng dày từ 5.5. – 6.2 mm. Nhãn Xuồng cơm vàng thích hợp trồng ở vùng đất cát sẽ sinh trưởng tốt hơn.
- Nhãn Super: Nhãn Super có 2 vụ, vụ 1 từ tháng 6 đến tháng 7 dương lịch và vụ 2 từ tháng 12 đến tháng 1 năm sau. Nhìn chung, năng suất của chúng ổn định, với cây 4 năm tuổi sẽ đạt trung bình 30 kg/cây/năm, trọng lượng 10 – 14 g/quả. Cơm nhãn có màu trắng ngả vàng, dày từ 5 – 8 mm và vị ngọt thanh, ít thơm.
Làm đất trồng
- Làm đất nhằm tăng độ tơi xốp cho đất, đồng thời thực hiện đào hố đúng yêu cầu. Hố đào có kích thước tiêu chuẩn 60 x 60 x 60 cm hoặc 80 x 80 x 80 cm để quá trình trồng cây con được thuận lợi.
- Bón lót là công đoạn không thể thiếu khi làm đất. Tiến hành bón bằng phân hữu cơ thích hợp nhằm làm giàu dưỡng chất và tăng độ tơi xốp đất,…
Cách trồng
Thông thường, các nhà vườn chọn phương pháp chiết cành và tháp bo để nhân giống vì cho ra nhiều trái và tuổi thọ cây tốt hơn. Vì vậy, bà con nên tìm mua cây giống ở vựa ươm để tiết kiệm thời gian và công sức.
Khi thời tiết thuận lợi, đất ẩm thì tiến hành trồng cây. Dùng dao rạch bỏ túi bầu, đem cây giống đặt vào giữa hố, lấp đất đến qua cổ rễ rồi nén chặt. Trồng xong cần tưới đẫm nước ngay để tránh mất nước và tạo độ tiếp xúc giữa rễ và đất..
Bón phân
Để đạt sản lượng cao, cây nhãn cần được chăm bón với tỉ lệ phù hợp:
| Giai đoạn | Thời điểm | Lượng phân bón | Cách bón |
| Cây non mới trồng
( Từ 1 – 3 tuổi) |
Năm 1 | 150g NPK + 200g Super lân +100g KCl | Chia ra làm 4 lần để bón, cách 3 tháng bón 1 lần và có thể bổ sung thêm phân hữu cơ hoai mục 1 lần/năm. |
| Năm 2 | 200g NPK + 300g Super lân + 150g KCl | ||
| Năm 3 | 300g NPK + 400g Super lân + 200g KCl. | ||
| Cây sinh trưởng, ra quả (Từ 4 – 10 tuổi hơn) |
Năm 4 – 6 | Phân chuồng: 30 – 50 kg, Ure: 0,3 – 0,5 kg, supe lân: 0,7 – 1 kg, kali clorua: 0,5 – 0,7 kg | Đào rãnh hoặc cuốc hốc xung quanh tán cây 30 x 50 cm. Trộn đều các loại phân đem rải đều theo rãnh đem, tiến hành lấp đất bằng phẳng |
| Năm 7 – 10 | Phân chuồng: 50 – 70 kg, Ure: 0,8 – 1 kg, supe lân: 1,5 – 1,7 kg, kali clorua: 1 – 1,2 kg | ||
| Trên 10 năm | Phân chuồng: 70 – 100 kg, Ure: 1,2 – 1,5 kg, supe lân: 2 – 3 kg, kali clorua: 1,2 – 2 kg |
Tưới nước
Cần tiến hành tưới nước đều đặn trong thời gian mới trồng để cây con ra nhiều lá, phát triển nhanh và cho quả nhiều.
Trong điều kiện thời tiết mưa kéo dài, bà con nên đào thêm rãnh thoát nước để tránh tình trạng ngập úng làm chết cây. Duy trì lượng nước vừa phải sẽ giúp cây trồng ra quả thuận lợi và không gặp bệnh thối rễ.
Phòng, trừ sâu bệnh
Bà con cần thường xuyên theo dõi để phát hiện và phòng trừ kịp thời sâu bệnh trên cây. Một số loại biểu hiện sâu bệnh thường găp để bà con nhận biết:
- Bệnh phấn trắng: Do nấm Oidium gây ra với các biểu hiện như hoa bị xoắn, cháy khô, quả non không lớn và có phấn trắng.
- Sâu đục thân, đục cành: Sâu hại khiến cây phát triển kém, còi cọc, xuất hiện tình trạng quả rụng nhiều, cành dễ gãy.
- Sâu đục quả: Sâu đục quả thường hoạt động về đêm, đẻ trứng ở trên gần cuống và thân trái non. Sau khi nở sẽ chui vào bên trong quả để ăn phần cơm của nhãn khiến trái thối, hư và không còn mang lại chất lượng như ý.
- Sương mai hại nhãn: Bệnh này xảy ra khi độ ẩm không khí cao, có sương và mưa nhỏ vào buổi chiều tối hoặc sáng. Biểu hiện là lá có màu nâu, khô từ mép ngoài cho đến ngọn. Ở trên hoa sẽ có đốm đen nhỏ rồi lan ra cuống đến cành hoa.
Muốn ngăn ngừa được những căn bệnh này bà con cần thường xuyên dọn dẹp vườn và khu vực trồng, cắt tỉa cành và loại bỏ cây bệnh. Ngoài ra, cần chủ động phòng trừ bằng cách dùng thiên địch hoặc biện pháp sinh học để mang lại hiệu quả cao nhất.
Cách thu hoạch và bảo quản nhãn quả
Thông thường, thu hoạch nhãn diễn ra từ tháng 7 đến tháng 9. Bà con nên chọn thu hái vào những ngày mát mẻ, thời điểm buổi sáng hoặc chiều mát để tránh khiến quả nhanh héo. Khi xếp quả vào sọt phải chú ý đặt quả hướng ra ngoài, cuống chụm vào nhau để không làm tổn thương quả.
Sau khi thu hoạch, quả nhãn thường bị hư hỏng nhanh bởi sự xuất hiện của các loại nấm hoại sinh trên bề mặt và sự thoát hơi nước qua lớp vỏ. Thời gian giữ quả chỉ khoảng 2 – 3 ngày với nhiệt độ 30 độ C. Do vậy, người nông dân có thể khống chế vi khuẩn gây hại bằng cách xử lý pH thấp, nhưng cách làm này lại làm mất độ tươi của quả. Ngoài ra, xử lý hạn chế sự hoá nâu của vỏ quả bằng cách đốt lưu huỳnh và thổi khí SO2, hoặc sử dụng phương pháp hydro lạnh để làm mát sản phẩm cũng giúp bảo quản nhãn lâu hơn.
Hiện nay, một trong những cách bảo quản được nhiều nhà vườn áp dụng chính là sấy lạnh nhãn từ máy SASAKI. Nhờ khả năng cung cấp 3 tính năng: sấy lạnh, sấy nhiệt và sấy bơm nhiệt nên có thể đa dạng hóa sản phẩm sấy từ rau củ, trái cây cho đến thủy hải sản,…. Đặc biệt, hoa quả sau khi sấy như nhãn, vải sẽ được đảm bảo màu sắc, mùi hương và hương vị. Đồng thời, máy có khả năng tiết kiệm 50% thời gian sấy nhờ chức năng rút ẩm từ bên trong kết hợp với hệ thống tái tạo năng lượng tuần hoàn hiện đại.
Xem thêm:
- Hướng dẫn cách trồng cây măng cụt đậu trái cho nông dân
- Hướng dẫn cách trồng cây xoài cho vụ mùa bội thu chi tiết nhất
Cách trồng cây nhãn đúng kỹ thuật có vai trò quan trọng khi ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng của quả. Để có một vụ mùa bội thu, bà con cần nắm vững những thông tin trên, đồng thời lựa chọn phương pháp bảo quản thành phẩm phù hợp nhằm tránh thiệt hại không đáng có.
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
