So sánh sấy lạnh và sấy thăng hoa – Ưu và nhược điểm

Hiện nay, phương pháp sấy là một trong những công nghệ tiên tiến nhất hiện nay về chế biến thực phẩm. Tuy nhiên trên thị trường có rất nhiều loại máy sấy với phương pháp khác nhau. Điều này khiến nhiều người loay hoay chưa biết chọn phương pháp chế biến nào phù hợp. Bài viết so sánh sấy lạnh và sấy thăng hoa sau đây sẽ giúp bạn giải quyết vấn đề này

Công nghệ sấy thực phẩm

Công nghệ sấy thực phẩm có thể chia ra thành 2 loại: sấy khô tự nhiên và sấy khô bằng các phương pháp sấy hiện đại. 

  • Sấy khô tự nhiên: Là phương pháp sấy truyền thống. Các sản phẩm chủ yếu được phơi trực tiếp dưới ánh mặt trời. 
  • Sấy khô bằng công nghệ: Việc sấy khô sản phẩm được sử dụng bằng cách thiết bị, gọi là máy sấy.

Trong việc sấy khô sản phẩm bằng thiết bị người ta lại chia thành những mảng nhỏ khác nhau cho từng loại công nghệ được ứng dụng vào thiết bị đó. Hiện nay, hai phương pháp sấy được nhiều người quan tâm là sấy lạnh công nghiệp và sấy thăng hoa. Cùng so sánh sấy lạnh và sấy thăng hoa để tìm ra phương pháp sấy phù hợp nhất.

So sánh sấy lạnh và sấy thăng hoa
So sánh sấy lạnh và sấy thăng hoa

Sấy lạnh là gì?

Sấy lạnh là phương pháp sấy ở nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ sấy thông thường. Máy sấy lạnh được cấu thành bởi một máy bơm nhiệt được đặt trong một tủ sấy hoặc một hầm sấy tùy theo quy mô. Máy bơm nhiệt có một đầu nóng và một đầu lạnh. Đầu nóng sẽ cung cấp nhiệt lượng cho tác nhân sấy, còn đầu lạnh dùng để tách ẩm cho không khí sấy. Do đó, máy sấy lạnh nông sản còn gọi là máy sấy bơm nhiệt.

Nguyên lý hoạt động của máy sấy lạnh

Không khí nóng và khô được lưu thông qua các khay của sản phẩm cần sấy. Sau đó, không khí trong buồng sấy sẽ được giảm xuống, độ ẩm tăng lên.

Tại đây không khí sẽ được làm lạnh xuống dưới điểm ngưng tụ. Hơi nước trong không khí bị ngưng tụ tách ra làm cho không khí có độ chứa hơi giảm về không. Luồng không khí khô lạnh này được dẫn qua buồng nóng để đốt nóng. Nhiệt độ không khí tăng dần trong khoảng cho phép.

Sau đó, chúng được dẫn vào buồng sấy chứa sản phẩm. Dưới sự chênh lệch áp suất riêng của hơi nước trên bề mặt sản phẩm với áp suất riêng của hơi nước trong không khí (tác nhân sấy), hơi nước ở sản phẩm tự bay hơi và làm khô sản phẩm. Quá trình này diễn ra liên tục và tuần hoàn khép kín. Sản phẩm có chất lượng tốt, mang lại giá trị kinh tế cao.

So sánh sấy lạnh và sấy thăng hoa
Sản phẩm sấy lạnh

Sấy thăng hoa là gì?

So sánh sấy lạnh và sấy thăng hoa là phương pháp sấy ưu việt nhất trong tất cả phương pháp sấy hiện nay. Hiện tại ở nước ta cũng đã có nhiều doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ “mới” này (mới với chúng ta những đã được phát minh hơn cả 100 năm rồi).

Sấy thăng hoa (freeze drying) là một kỹ thuật còn được gọi là “làm khô lạnh”. Trong đó sản phẩm được sấy khô qua quá trình thăng hoa của nước dưới nhiệt độ và áp suất thấp. Nước trong sản phẩm được đông lạnh thành đá sau đó được loại bỏ trực tiếp ra khỏi sản phẩm bằng cách hóa hơi. Điều này được thực hiện trong môi trường chân không. Thực phẩm sấy lạnh có thể đảm bảo màu sắc, mùi vị và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm tươi.

Nguyên lý của sấy thăng hoa

Quá trình sấy thăng hoa thường trải qua 3 giai đoạn: Cấp đông, sấy sơ cấp, sấy thứ cấp.  

  1. Cấp đông: Sản phẩm được đông lạnh để dung môi sản phẩm chuyển sang thể rắn.
  2. Sấy sơ cấp: Các tinh thể nước đá trong sản phẩm được thăng hoa dưới áp suất thấp.
  3. Sấy thứ cấp: Lấy nốt lượng nước còn lại chưa được đóng băng trong sản phẩm. Độ ẩm nguyên liệu đầu vào lúc này chỉ khoảng 1 – 4%.
So sánh sấy lạnh và sấy thăng hoa
Sản phẩm sấy thăng hoa

So sánh sấy lạnh và sấy thăng hoa

Máy sấy lạnh và máy sấy thăng hoa đều có thể sấy được các loại nông sản (bơ sấy lạnh, xoài sấy lạnh,…), thủy sản, dược liệu,… Cả hai loại máy này đều cho ra các thành phẩm nguyên màu – nguyên mùi – nguyên vị. Điều cần chú ý ở đây là mục đích sản xuất cũng như nhu cầu sấy của mỗi người. Dưới đây là bảng so sánh một số đặc điểm của máy sấy lạnh và sấy thăng hoa: 

STT Đặc tính Sấy lạnh Sấy thăng hoa
1 Chất lượng sản phẩm Chất lượng sản phẩm tốt có thể khống chế được màu sắc, mùi vị, độ ẩm Chất lượng sản phẩm tốt có thể khống chế được màu sắc, mùi vị, độ ẩm
2 Quy mô công suất Nhỏ và vừa Quy mô vừa
3 Nhiên liệu Điện Điện
4 Môi trường Ít ảnh hưởng (thân thiện với môi trường) Ít ảnh hưởng (thân thiện với môi trường)
5 Thời gian sấy Rút ngắn thời gian sấy Qua 3 giai đoạn sấy
6 Giải sấy rộng Từ 3 – 80°C Từ 40 – 80°C
7 Nguyên lý, phương pháp (công nghệ) Sấy lạnh Dùng hơi nóng
8 Chi phí bảo dưỡng Tuổi thọ máy cao do ít bị ăn mòn Dễ bị oxy hóa các kim loại, vật liệu dễ bị rỉ sét,
9 Chi phí nhiên liệu/ 1kg sản phẩm Thấp Cao

Mong rằng, với bài viết so sánh sấy lạnh và sấy thăng hoa trên đây, bạn sẽ tìm được phương pháp sấy và loại máy sấy phù hợp.

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ ORGEN

Văn phòng Hà Nội : 5/299 Tây Sơn,Đống Đa, Hà Nội

Liên hệ hỗ trợ 100% chi phí sấy mẫu nông sản qua:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *