Trái cây sấy thăng hoa là gì? So sánh công nghệ sấy thăng hoa và sấy lạnh
Sấy thăng hoa là một công nghệ sấy trái cây hiện đại, được nhiều doanh nghiệp ứng dụng trong những năm gần đây. Tuy nhiên so với trái cây sấy lạnh thì trái cây sấy thăng hoa có gì khác biệt? Cùng tìm hiểu câu trả lời qua bài viết dưới đây.
Trái cây sấy thăng hoa là gì ?
Trái cây sấy thăng hoa là trái cây được sấy bằng phương pháp sấy thăng hoa. Phương pháp này sử dụng kỹ thuật khử nước, tách ẩm ra khỏi nguyên liệu bằng sự thăng hoa của nước.
Theo đó, nước chuyển trực tiếp hoạt động bằng cách sử dụng nhiệt làm nước trong sản phẩm bốc hơi và sử dụng gió để mang hơi ẩm ra khỏi buồng sấy.
Ưu nhược điểm trái cây sấy thăng hoa
Ưu điểm
Chất lượng sản phẩm không bị thay đổi
Nhờ vào bộ phận bơm nhiệt và cấp đông giúp hơi nước trong trái cây chuyển trực tiếp từ thể rắn trực tiếp sang thể khí mà không cần qua công đoạn chuyển sang dạng lỏng.
Điều này giúp cho hình dáng, màu sắc, mùi vị, độ dinh dưỡng của trái cây sấy vẫn được giữ nguyên.
Tốt cho sức khỏe
Nhờ vào công nghệ tách nước trực tiếp từ thể rắn nên lượng đường (glucose và fructose), dinh dưỡng sẽ cô đọng phần lớn trong thịt quả không bị mất đi.
Ngoài ra, sấy thăng hoa không sử dụng qua chiên dầu hay bất kỳ chất bảo quản nào nên vô cùng tốt cho sức khỏe.
Dễ dàng vận chuyển
Nhờ công nghệ tách nước, sản phẩm sau khi sấy có khối lượng nhẹ hơn giúp quá trình vận chuyển hàng hóa được dễ dàng.
Bảo quản sản phẩm lâu hơn
Hơi nước dư thừa bên trong trái cây mất đi giúp quá trình oxy hóa với không khí diễn ra chậm, do đó, trái cây sấy thăng hoa cũng bảo quản được lâu và tốt hơn.
Nhược điểm
Giá thành cao
Do yêu cầu kỹ thuật cao nên máy sấy đông khô có giá thành cao hơn so với các loại máy khác. Giá của loại máy này đắt gấp 10 lần so với máy sấy nhiệt và đắt gấp 4-5 lần so với máy sấy lạnh.
Thao tác hoạt động máy sấy đông rất khó, cần có máy hút chân không hiệu suất cao.
Chính vì nhược điểm này, nên máy sấy đông khô không thích hợp cho doanh nghiệp nhỏ, giá trị sản xuất thấp.
Thiết bị sấy tốn điện năng
Trái cây sấy thăng hoa đòi hỏi phải được làm lạnh liên tục. Chính vì vậy, máy sấy thăng hoa cần rất nhiều điện năng. Trung bình, loại máy sấy đông khô nhỏ nhất cũng cần 7-8kw/h.
Thời gian sấy lâu
Sấy thăng hoa phải trải qua nhiều công đoạn do đó mất nhiều thời gian (trung bình từ 25 đến 30 giờ) và công sức thực hiện.
Máy có cấu tạo phức tạp
Cấu tạo của máy sấy thăng hoa tương đối phức tạp, các thiết bị và bộ phận đều được nhập khẩu từ nước ngoài. Khi hư hỏng sẽ tốn rất nhiều kinh phí và thời gian chờ đợi thời gian nhập linh kiện.
Tiếng ồn
Máy khi hoạt động sẽ tạo ra tiếng ồn rất lớn và không chạy êm như máy sấy lạnh.
Quá trình bảo quản
Trái cây sấy thăng hoa có tính hút ẩm rất cao nên cần được đóng gói kín và bảo quản cẩn thận.
Quy trình trái cây sấy thăng hoa
Quy trình trái cây sấy thăng hoa vô cùng phức tạp bao gồm nhiều giai đoạn. Đòi hỏi người sản xuất phải có nhiều kinh nghiệm và nắm rõ các thông số kỹ thuật.
Bước 1: Giai đoạn đầu
Trái cây tươi sẽ được cấp đông ở nhiệt độ rất thấp từ -30 độ C đến -50 độ C. Ở bước này, cần mất từ 6-7h để thực phẩm được cấp đông đủ vì thế sẽ mất nhiều thời gian.
Do đó, trong một số dây chuyển để tiết kiệm thời gian, người ta sẽ cấp đông trái cây bằng máy cấp đông nhanh sau đó cho vào buồng hút chân không.
Bước 2: Giai đoạn thăng hoa
Bơm chân không sẽ rút hết không khí trong buồng, các tinh thể nước đá trong thực phẩm sẽ thăng hoa thành hơi nước mà không qua giai đoạn hóa lỏng.
Khoảng 90% hơi nước trong thực phẩm sẽ được lấy đi và được hấp thụ lại ở một bộ phận gọi là bẫy nước.
Bước 3: Giai đoạn cuối
Ở giai đoạn này, hơi ẩm nằm sâu trong lõi sẽ được làm khô thứ cấp, để làm bay hơi ẩm hoàn toàn. Nhiệt độ điều chỉnh tăng dần có thể lên đến 70 độ C. Độ ẩm trong nguyên liệu sau khi được sấy sẽ còn khoảng 1~4%.
Bước 4: Đóng gói
Trái cây sấy thăng hoa được đóng gói và hút chân không để ngăn ngừa hơi ẩm và oxy hóa từ không khí.
Khi sử dụng, chúng ta có thể ăn trái cây sấy ngay hoặc ngâm với nước sẽ trở về trạng thái hương vị, hàm lượng dinh dưỡng, hình dáng ban đầu.
Ứng dụng trái cây sấy thăng hoa
Xoài sấy thăng hoa
Các phương pháp sấy thông thường đều khiến hình dạng của xoài bị biến đổi như trở nên xẹp, teo tóp, dai, có màu sậm…
Công nghệ sấy thăng hoa mà xoài sấy có màu sắc đẹp vàng tươi, giữ nguyên hình dạng, xốp dẻo và, bảo toàn được giá trị dinh dưỡng trong loại quả này.
Đặc biệt, xoài sấy thăng hoa có thể bảo quản được trong nhiệt độ phòng.
Dâu tây sấy thăng hoa
Dâu tây là loại quả mọng nước, có kết cấu mềm, nhũn, dễ bị biến dạng khi sấy khô. Chính vì vậy, dâu tây sấy trên thị trường hiện nay có thường bị biến đổi màu sắc thành thâm đen.
Với phương pháp sấy thăng hoa, dâu tây có dạng xốp bột, đường và các chất xơ, chất dinh dưỡng sẽ được giữ nguyên.
Đặc biệt, thành phẩm có màu đỏ tươi không hề bị móp méo. Khi ăn sẽ cảm thấy ngon ngọt và thơm tự nhiên.
Chuối sấy thăng hoa
Sản phẩm chuối sấy thăng hoa giữ nguyên được mùi vị thơm ngon, tự nhiên của quả chuối. Các thành phần dinh dưỡng của chuối đã không bị biến đổi hay mất đi trong quá trình sấy.
Chuối sau khi sấy xong có dạng giòn xốp đặc trưng, khi ăn vào sẽ cảm thấy giòn tan vô cùng thích thú.
Ngoài ra, chuối sấy thăng hoa có thể bảo quản được lâu hơn, thông thường là 1.5 năm ở điều kiện thông thường mà không cần thêm bất kỳ chất bảo quản.
Thanh long sấy thăng hoa
Thanh long sấy thăng hoa giữ nguyên màu sắc đỏ tươi hoặc trắng tự nhiên, tạo sự bắt mắt cho sản phẩm.
Thành phẩm sau khi sấy có kết cấu giòn tan, không bị co rút hay biến dạng, mang lại trải nghiệm thú vị cho người dùng. Hàm lượng dinh dưỡng, đặc biệt là vitamin C, được bảo toàn gần như hoàn toàn.
Nhờ độ ẩm thấp dưới 2%, thanh long sấy thăng hoa có thể bảo quản lâu dài, rất phù hợp cho xuất khẩu. Sản phẩm thường được sử dụng làm snack, nguyên liệu pha chế đồ uống, làm bánh hoặc trang trí món ăn.
Sầu riêng sấy thăng hoa
Sầu riêng sấy thăng hoa giữ nguyên mùi vị đặc trưng và đậm đà, giống hệt sầu riêng tươi.
Thành phẩm khô, giòn nhưng khi tái hydrat hóa (ngâm nước) vẫn mềm mịn như ban đầu, mang lại sự tiện lợi cho người dùng. Giá trị dinh dưỡng như chất xơ, vitamin B6 và carbohydrate được bảo toàn tối đa.
Sầu riêng sấy thăng hoa đáp ứng nhu cầu của thị trường cao cấp, đặc biệt phù hợp xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản và EU.
Sản phẩm thường được chế biến thành snack giòn tan hoặc làm nguyên liệu trong các sản phẩm bánh kẹo, kem, sữa chua.
So sánh trái cây sấy thăng hoa và trái cây sấy lạnh
Hiện nay, trên thị trường có 2 công nghệ sấy trái cây được nhiều doanh nghiệp áp dụng. Cùng phân tích về điểm khác và giống nhau của 2 phương pháp này để tìm ra phương pháp tối ưu nhất nhé.
Khái niệm máy sấy lạnh
Sấy lạnh là phương pháp sấy ở nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ sấy thông thường. Máy sấy lạnh được cấu thành bởi một máy bơm nhiệt được đặt trong một tủ sấy hoặc một hầm sấy tùy theo quy mô.
Máy bơm nhiệt có một đầu nóng và một đầu lạnh. Đầu nóng sẽ cung cấp nhiệt lượng cho tác nhân sấy, còn đầu lạnh dùng để tách ẩm cho không khí sấy.
Do đó, máy sấy lạnh nông sản còn gọi là máy sấy bơm nhiệt.
Nguyên lý hoạt động của máy sấy lạnh
Không khí nóng và khô được lưu thông qua các khay của sản phẩm cần sấy. Sau đó, không khí trong buồng sấy sẽ được giảm xuống, độ ẩm tăng lên.
Tại đây không khí sẽ được làm lạnh xuống dưới điểm ngưng tụ. Hơi nước trong không khí bị ngưng tụ tách ra làm cho không khí có độ chứa hơi giảm về không.
Luồng không khí khô lạnh này được dẫn qua buồng nóng để đốt nóng. Nhiệt độ không khí tăng dần trong khoảng cho phép.
Sau đó, chúng được dẫn vào buồng sấy chứa sản phẩm. Dưới sự chênh lệch áp suất riêng của hơi nước trên bề mặt sản phẩm với áp suất riêng của hơi nước trong không khí (tác nhân sấy), hơi nước ở sản phẩm tự bay hơi và làm khô sản phẩm.
Quá trình này diễn ra liên tục và tuần hoàn khép kín. Sản phẩm có chất lượng tốt, mang lại giá trị kinh tế cao.
So sánh công nghệ sấy lạnh với sấy thăng hoa
| Đặc tính | Công nghệ sấy lạnh | Công nghệ sấy thăng hoa |
| Chất lượng sản phẩm | Có khả năng giữ gần như nguyên vẹn màu sắc, mùi vị, độ ẩm của trái cây tươi. | Giữ nguyên hình dạng ban đầu, giữ được màu sắc, mùi vị của sản phẩm. |
| Quy mô sản xuất | Thích hợp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa | Thích hợp cho doanh nghiệp có quy mô sản xuất lớn, vốn đầu tư cao. |
| Nhiên liệu | Sử dụng điện năng trong thời ngán giúp tiết kiệm năng lượng. | Sử dụng điện năng trong thời gian dài để cấp đông, tiêu hao nhiều năng lượng. |
| Thời gian sấy | Ngắn | Trải qua 3 giai đoạn phức tạp, tốn thời gian |
| Dải sấy rộng | Từ 3 – 80°C | Từ – 40 – 80°C |
| Nguyên lý hoạt động | Sử dụng không khí khô để làm bay hơi nước trong sản phẩm | Sử dụng nguyên lý thăng hoa của nước đá để sấy khô sản phẩm |
| Chi phí bảo dưỡng | Tốn ít chi phí bảo dưỡng do tuổi thọ máy cao, ít bị ăn mòn. | Dễ bị oxi hóa kim loại, dẫn đến rỉ sét, thường xuyên tốn chi phí bảo trì, bảo dưỡng. |
| Chi phí nhiên liệu | Thấp | Cao |
| Sản phẩm sấy | Tất cả loại trái cây và hoa quả | Các loại trái cây mềm, nhũn và dược liệu như nấm linh chi, đông trùng hạ thảo,… |
| Thời gian bảo quản | 6 tháng – 1 năm | 6 tháng – 1 năm |
| Giá thành máy sấy | Có giá thành rẻ hơn gấp 10 lần | Có giá thành mắc hơn gấp 10 lần |
Từ bảng so sánh trên, chúng ta có thể thấy công nghệ sấy lạnh có nhiều ưu điểm hơn và thích hợp với đa số doanh nghiệp hơn.
Công nghệ sấy thăng hoa cũng mang nhiều ưu điểm vượt trội, tuy nhiên giá máy sấy thăng hoa rất cao nên chỉ phù hợp cho các doanh nghiệp sản xuất các loại dược liệu quý hiếm.
Công nghệ sấy trái cây SASAKI – Công nghệ tiên tiến đến từ Nhật Bản
SASAKI là thương hiệu hàng đầu với hơn 25 năm kinh nghiệm, chuyên cung cấp các giải pháp công nghệ sấy hiện đại dành cho trái cây và nông sản.
Sử dụng công nghệ tiên tiến đến từ Nhật Bản, SASAKI mang đến các dòng máy sấy đáp ứng mọi nhu cầu của doanh nghiệp, từ máy sấy lạnh đến máy sấy thăng hoa.
Đa dạng dòng máy sấy: Máy sấy lạnh và máy sấy thăng hoa
SASAKI cung cấp cả hai công nghệ sấy hiện đại nhất hiện nay:
- Máy sấy lạnh: Sử dụng nhiệt độ thấp để giữ lại dinh dưỡng và hương vị tự nhiên, phù hợp với các sản phẩm không quá nhạy cảm với nhiệt như rau củ hoặc một số loại trái cây.
- Máy sấy thăng hoa: Dành cho các sản phẩm cao cấp như sầu riêng, thanh long, dâu tây, đông trùng hạ thảo,… Máy giữ nguyên hình dạng, màu sắc, và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm.
Hai dòng máy này giúp doanh nghiệp linh hoạt trong lựa chọn phương pháp phù hợp với đặc tính nguyên liệu và mục tiêu sản xuất.
Phù hợp với mọi nhu cầu của doanh nghiệp
SASAKI hiểu rằng mỗi doanh nghiệp có những nhu cầu và quy mô sản xuất khác nhau.
Do đó, các dòng máy của SASAKI được thiết kế linh hoạt, từ công suất nhỏ dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ đến các hệ thống lớn dành cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Từ rau củ, trái cây, đến các sản phẩm cao cấp như dược liệu, SASAKI luôn có giải pháp phù hợp.
Đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chất lượng quốc tế
Các máy sấy của SASAKI đều được sản xuất và kiểm nghiệm theo các tiêu chuẩn quốc tế như:
- ISO 9001: Đảm bảo chất lượng quản lý và sản xuất.
- HACCP: Đảm bảo an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
- RoHS: Tuân thủ tiêu chuẩn hạn chế chất độc hại, thân thiện với môi trường.
Những tiêu chuẩn này giúp doanh nghiệp yên tâm về độ an toàn, bền bỉ và chất lượng sản phẩm đầu ra.
Giải pháp tổng thể cho doanh nghiệp
SASAKI không chỉ cung cấp máy móc mà còn mang đến giải pháp tổng thể cho doanh nghiệp:
- Tư vấn giải pháp sấy: Đội ngũ chuyên gia của SASAKI sẽ phân tích nhu cầu và đặc tính nguyên liệu để đưa ra phương án phù hợp nhất.
- Hỗ trợ kỹ thuật và bảo trì: SASAKI cung cấp dịch vụ bảo trì định kỳ và hỗ trợ kỹ thuật 24/7, đảm bảo máy móc vận hành ổn định.
- Tối ưu hóa quy trình sản xuất: Hệ thống điều khiển thông minh giúp doanh nghiệp giám sát và tối ưu quy trình sấy, tiết kiệm chi phí vận hành.
Công nghệ sấy trái cây của SASAKI không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tối ưu hóa hiệu quả sản xuất.
Với các dòng máy sấy lạnh và sấy thăng hoa, SASAKI đáp ứng mọi nhu cầu, từ quy mô nhỏ đến sản xuất công nghiệp lớn. Hơn thế nữa, các giải pháp tổng thể từ SASAKI giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thị trường trong nước và quốc tế.
Trên đây là toàn bộ thông tin về trái cây sấy thăng hoa và sự khác biệt giữa 2 phương pháp sấy lạnh và sấy thăng hoa. Hy vọng qua bài viết, quý khách sẽ tìm được giải pháp sấy phù hợp cho doanh nghiệp của mình.
Thông tin liên hệ:
- Hotline: 0968 723 079
- Email: sales@sasaki.com.vn
- Fanpage: https://www.facebook.com/SasakiVietNamChinhThuc
- Nhà máy sản xuất: Lô 3, đường TS8, KCN Tiên Sơn, Tiên Du, Bắc Ninh
- Văn phòng Hà Nội: Số 5/299 Tây Sơn, Đống Đa, Hà Nội
- Văn phòng TP.HCM: Số 825 Âu Cơ, Phường Phú Thọ Hòa, TP. Hồ Chí Minh
Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.
Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!