Cách trồng cây vani mang lại giá trị kinh tế cao

Cách trồng cây vani phù hợp giúp đậu trái tốt và tăng chất lượng thành phẩm khi xuất khẩu. Nhờ ứng dụng trong các ngành thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm,… mà giá trị trái vani ngày một tăng. Đây là loại cây có khả năng mang lại tiềm lực kinh tế lớn cho bà con nếu biết cách trồng và chăm sóc đúng kỹ thuật. 

Yêu cầu các điều kiện tự nhiên của cây vani

Dưới đây là yêu cầu về điều kiện tự nhiên phù hợp với cây vanilla được khảo sát và thực nghiệm tại một số vùng miền nước ta (Tây Nguyên, Bắc Bộ, Duyên hải miền Trung, Tây Nam Bộ, Đông Nam Bộ). Cụ thể:

Với những điều kiện trên, cây vanilla có thể sinh trưởng và phát triển tốt nếu bạn biết đến những kỹ thuật trồng sau.

Kỹ thuật trồng cây vani

Có thể nói, vanilla là loại cây trồng cao cấp khi mang lại giá trị cao cũng như cách thức trồng trọt đòi hỏi sự kỳ công, tỉ mỉ.

Chọn giống

Hiện nay, hai giống cây vani được bán phổ biến nhất trên thị trường cả trong và ngoài nước là Tahitensis và Planifolia.

• Cây giống Vani Tahitensis: Giống này thuộc họ lan và có xuất xứ từ Trung, Nam Mỹ. Đặc điểm của trái Vanilla Tahitensis là có hương thơm gần giống quả cherry. Mùi hương nồng nàn pha chút ngọt ngào của trái chín. Loại này được sử dụng nhiều trong ngành làm bánh và thực phẩm.
• Cây giống Vani Planifolia: Loại vani này còn được biết đến với tên vani lá phẳng. Sở hữu hương thơm nhẹ nhàng và dễ chịu, chúng còn được ứng dụng để làm hương ca cao. Ngoài ra, tùy thuộc vào điều kiện khí hậu vùng trồng mà Vani Planifolia sẽ có hương vị riêng. 

Bạn nên chọn địa điểm mua giống uy tín vì chúng sẽ quyết định chất lượng các đời cây sau. 

Làm đất trồng

Rễ vanilla chỉ phát triển tốt trong giá thể trồng, do đó hãy chuẩn bị các vật liệu làm đất tơi xốp. Dùng vỏ cây, than bùn, gỗ xay, tro trấu, phân bón hữu cơ,… vào đất khi làm đất trồng. Tuy nhiên, cần đảm bảo độ thông thoáng cho rễ và tránh giữ nước, giữ ẩm cao sẽ dễ phát sinh nấm hại.

Bà con cần chú ý bổ sung giá thể từ 02 đến 03 tháng với độ dày giá thể từ 20 cm đến 30 cm. Việc sử dụng các loại phân sinh học và không dùng hóa chất giúp quá trình trồng cây hữu cơ đạt được chất lượng thành phẩm cao hơn. 

Cách trồng 

Vì là dạng cây leo, bà con cần chuẩn bị trụ trồng bằng gỗ khô, nhựa có đường kính từ 12 cm, cao 1.7 m và đặt cách nhau 2 m.

Làm luống trồng với chiều ngang 90 cm. Nên dùng gạch hoặc ngói xây thành luống liền nhau cao 30 cm. Đặt giá thể trồng vani và rải đá sỏi nhỏ ở lối đi để tránh cỏ dại mọc cũng như thuận tiện đi lại chăm sóc, vận chuyển.

Bón phân

Bà con cần chú ý bổ sung phân vào 2 giai đoạn chính:

• Giai đoạn tăng trưởng

Thời điểm tăng trưởng được tính sau giai đoạn ươm giống và trước giai đoạn ra hoa. Với thời gian kéo dài 1,5 năm đến 02 năm, người trồng cần thêm phân bón phù hợp:

• Phân hữu cơ (phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ dạng viên,..): 02 tháng/01 lần.
• Phân vô cơ (dạng NPK tổng hợp, tỷ lệ đạm cao như 30-10-10-Bo): chủ yếu bón qua lá.

• Giai đoạn sắp ra hoa

Diễn ra vào khoảng 2 – 3 tháng trước khi xử lý cơ học. Bà con chủ yếu bón các loại phân vô cơ qua lá, thành phần chứa nhiều lân nhằm tăng mầm hoa (như 10-52-17-Te,… )

Tưới nước 

Cần làm các hệ thống tưới nước gắn các vòi phun với mật độ 3 m x 3 m. Cây vani cần môi trường có độ ẩm ở mức tương đối cao (65 – 80 %) nên cần đo đếm, quan sát số lượng cây trồng cũng như giá thể để có cách tưới phù hợp. Chú ý thao tác nhẹ nhàng và không để ngập nước.

Phòng, trừ sâu bệnh 

Để phòng trừ sâu bệnh, người nông dân cần thường xuyên kiểm tra các bộ phận non của cây như đọt, rễ. Tình trạng phổ biến như bị sâu lông và ốc sên cắn phá, nếu không đáng kể có thể xử lý thủ công mà không cần phun thuốc. Các biện pháp thủ công như dùng tay bắt, loại bỏ lá bệnh, dùng vợt hoặc bẫy đèn diệt sâu,…

Tuy nhiên, khi độ ẩm cao hoặc thời tiết bất thường sẽ dễ sản sinh một số nấm bệnh làm cây héo, rụng lá, rụng quả,,… Bà con cần chú ý giữ vườn sạch và phun thuốc phòng ngừa định kỳ (khuyến khích dùng thuốc nguồn gốc hữu cơ). 

Cách thu hoạch và bảo quản vani 

Bà con cần chú ý các mốc thời gian để thu hoạch vani vào thời điểm tốt nhất. Cụ thể, vào tuần thứ 32 (8 tháng) là lúc các chất tạo nên hương thơm đã phát triển hoàn toàn. Đến tuần thứ 36 (9 tháng), trái vani bắt đầu chín và đổi màu. Chú ý khi trái chuyển sang màu vàng hoặc nâu chính là thời điểm thu hoạch tốt nhất. Bạn nên hái riêng từng trái và không hái nguyên chùm. 

Đem ủ trong khoảng thời gian 2 – 3 tháng. Tiến hành đem phơi trái dưới ánh mặt trời từ 6 đến 8 ngày rồi phơi trong mát khoảng 50 ngày. Đến khi độ ẩm còn 30 %, bề mặt trái co lại và hàm lượng vanillin từ 1 – 2% là trái đạt. Bảo quản bằng cách hút chân không thành phẩm. 

Tuy nhiên, để giữ tối đa cả về chất và lượng của trái, phương pháp sấy lạnh mới là lựa chọn hoàn hảo cho người nông dân. Máy sấy lạnh SASAKI trang bị công nghệ hiện đại giúp làm khô rau củ quả nhưng vẫn giữ trọn hương vị, màu sắc cũng như thành phần dinh dưỡng. Ngoài ra, thời gian và công sức của người lao động được rút ngắn tới 50 % cũng như tối ưu điện năng so với máy sấy truyền thống.   

Xem thêm:

• Hướng dẫn cách trồng cam cho cây khỏe, mùa bội thu
• Hướng dẫn cách trồng chanh dây sai quả cho bà con

Cách trồng cây vani được đánh giá là phức tạp, đòi hỏi nhiều công phu và sự tỉ mỉ từ người trồng. Tuy nhiên, giá trị kinh tế và tiềm lực phát triển của loại cây này cũng là lựa chọn đầu tư đáng để cân nhắc đối với bà con. 

Nguyễn Mạnh Hà

Nguyễn Mạnh Hà là Chuyên gia Giải pháp Công nghệ Chế biến với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành chế tạo máy và công nghệ. Ông chuyên tư vấn giải pháp tổng thể từ lựa chọn công nghệ, thiết kế dây chuyền, tối ưu công suất đến quy hoạch nhà máy, với chuyên môn về sấy lạnh, sấy thăng hoa, cấp đông sâu, nghiền mát, cô đặc và tiệt trùng. Ông đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong tối ưu sản xuất và nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt.